การสาวหาเหตุแห่งทุกข์ : หน้า 46/194

โลภ โกรธ หลง เป็นฝ่ายอกุศล ตรัสว่าเป็นเหตุแห่งทุกข์ เราปุถุชน มักรู้กันแต่ผล สาวหาเหตุไม่ใคร่ถึง เช่น คนทำโจรกรรมแล้ว ไปต้องโทษ อย่างมากที่รู้กันทั่วไปมักอยู่ในขั้นหยาบ ๆ ว่าผลที่ต้องได้รับทุกข์ คือ การต้องโทษ นั้น เนื่องมาจากโจรกรรม แต่แท้จริงเหตุเท่านั้นยังไม่พอ ต้องสาวเข้าไปอีก ทําไมเขาจึงทําโจรกรรม ก็จะได้ความว่าเพราะโลภะเป็นมูลเหตุ แต่ก็ยังไม่พอ ต้องสาวเข้าไปอีกว่าทำไมโลภะจึงครอบงำเขาได้ ก็จะได้ ความว่าจิตใจของเขาสกปรก ทำไมจิตใจของเขาจึงสกปรก จึงได้เหตุว่าเพราะเขาไม่ประพฤติตาม โอวาทพระบรมศาสดา อย่างน้อยก็เป็นคนทุศีล อทินนาทานขาดไปเสียองค์ หนึ่งแล้ว นำพา เหตุใดเขาจึงเป็นคนทุศีล ก็จะได้ความว่าเขาไม่รู้เรื่องศีลหรือรู้แล้วไม่ ทำไมจึงไม่รู้เรื่องศีล ก็อาจเป็นเพราะเหตุที่เขาไม่เคยอ่านหนังสือทาง พระพุทธศาสนา หรือสดับตรับฟังพระธรรมเทศนา ฯลฯ ดังนี้เป็นต้น พระองค์ทรงสอนไว้ละเอียดถี่ถ้วนว่า ให้รู้เท่าถึงเหตุผล รู้ว่าผลนี้เกิด จากเหตุใด พระองค์มีแนวสอนให้ปฏิบัติเพื่อละเหตุที่ให้เกิดทุกข์ บำเพ็ญเหตุที่ ให้เกิดสุข ตลอดจนวิถีทางดับเหตุทั้งปวงซึ่งเรียกว่า นิโรธ บทขยายความ ตัวอย่างการสาวผลไปหาเหตุของพระเดชพระคุณหลวงปู่วัดปากน้ำ ภาษีเจริญ ทำไมเขาจึงต้องโทษ ? เพราะเขาทำโจรกรรม ทำไมเขาจึงทำโจรกรรม ? เพราะโลภะเป็นมูลเหตุ ทำไมโลภะจึงครอบงำเขาได้ ? บทที่ 2 พ ร ะ พุ ท ธ คุณ DOU 37