พระธรรมคุณ : หน้า 116/194

อกาลิโก ผู้ใดปฏิบัติ ผู้นั้นย่อมได้รับผลเสมอโดยไม่มีจำกัดเวลาว่า มีเขตเพียงนั้นเพียงนี้ เอหิปัสสิโก เพราะเหตุว่าเป็นของดี ของจริง เมื่อผู้ใดปฏิบัติได้แล้ว จึงเป็นเสมือนสิ่งของที่น่าจะเรียกบอกคนอื่นมาดูว่า นี่ดีจริง อย่างนี้ โอปนยิโก เพราะเหตุว่าการปฏิบัติตามคำสอนของพระองค์ พบของดี ของจริงดังกล่าวมาแล้วนั้น ควรจะน้อมนำเอาของดีจริงที่พบแล้วนั้นเข้ามาไว้ ในตน คือยิ่งถือปฏิบัติเรื่อยไป ไม่ละวางเสีย ปัตจัตตัง เวทิตัพโพ วิญญูห์ แปลว่า ธรรมของพระองค์นั้น วิญญูชน จะพึงรู้ได้เฉพาะด้วยตนเอง ข้อนี้คล้ายกับ สนทิฏฐิโก ที่กล่าวข้างต้น ต่างแต่ว่า ข้อนั้นกล่าวถึง อาการเห็น ส่วนข้อนี้กล่าวถึง อาการรู้ กล่าวคือผู้ปฏิบัติตาม ธรรมของพระองค์ จะรู้ว่าธรรมของพระองค์ดีจริงอย่างไร และเมื่อปฏิบัติตาม แล้วได้ผลเป็นอย่างไร ดังนี้ย่อมเกิดจากการปฏิบัติของตนเอง ด้วยใจของตนเอง ผู้อื่นจึงพลอยรู้ด้วยไม่ได้ เป็นรสทางใจ หากใจผู้ปฏิบัติ เขาเยือกเย็นเป็นสุข สักปานใด แม้เขาจะเอามาเล่าให้เราฟัง ใจเราก็จะไม่เย็นอย่างเขา ตามคำที่ เขาเล่าบอกนั้นได้ จะไม่ผิดอะไรกับคนหนึ่งได้กินแกงชนิดหนึ่ง มาเล่าให้เราฟัง ว่า อร่อยอย่างนั้นอย่างนี้ ก็จะไม่ทำให้เราเปิบข้าวเปล่า ๆ โดยนึกเอารสแกง ที่เขาว่านั้นมาประสมให้ได้รสอร่อยอย่างเขาว่านั้นได้ 3.2 ธรรมที่ทรงเห็นและพระธรรมที่ตรัสสอน ก่อนอื่นท่านผู้อ่านจะต้องระลึกไว้เสมอว่า คำว่า “ธรรม” ซึ่งบางครั้งก็อ่านออกเสียงว่า “ทำ” บ้าง หรือ “ทำ-มะ” บ้าง ก็มีความหมายลึกซึ้งถึง 2 ระดับเช่นกัน คือ ธรรมระดับที่ 1 หมายถึง สิ่งที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเห็นด้วยตาธรรมกาย คือ หลังจากที่พระองค์ทรงทำพระทัยหยุดนิ่งถูกส่วนตรงศูนย์กลางกายฐานที่ 7 ได้แล้ว พระองค์ ก็ทรงเข้าถึง-เห็นเป็นอันหนึ่งอันเดียวกับธรรมกาย ครั้นแล้วก็ทรงอาศัยตาธรรมกาย ไปเห็นสิ่งหนึ่งซึ่งอยู่ภายในพระองค์นั่นแหละ สิ่งนั้นเป็นสิ่งที่เกิดมีอยู่แล้วตามธรรมชาติ เป็นสิ่งที่สามารถควบคุมสรรพสิ่งทั้งหลายให้เป็นไปตามปัจจัยที่จะต้องเป็น ใคร ๆ จะไปบังคับ ให้เป็นไปอย่างอื่นก็ไม่ได้ ซึ่งพระองค์ทรงเรียกว่า “ธรรม” คือความจริงที่เป็นไปตามธรรมชาติ : บทที่ 3 พระธรรม คุณ DOU 107