พระธัมมจักกัปปวัตตนสูตร : หน้า 25/188

สรรเสริญว่า พระธัมมจักกัปปวัตตนสูตรนี้ประเสริฐยิ่งนัก จะหาสิ่งใดเสมอเหมือนมิได้ อันสมณะและพราหมณ์ตลอดจนเทพยดา มาร พรหม หรือใคร ๆ ในโลกย่อมไม่สามารถที่จะ แสดงพระธรรมเทศนาเช่นพระองค์ได้ เสียงสรรเสริญของเหล่าเทพยดาดังสะเทือนเลื่อนลั่น ได้ยินขึ้นไปในหมู่เทพยดาชั้นต่าง ๆ สูงขึ้นไปตามลำดับ จนกระทั่งถึงพรหมโลกทั้งหมื่นโลกธาตุ เกิดหวั่นไหวสะเทือนสะท้าน ทั้งบังเกิดแสงสว่างอันยิ่งใหญ่สุดที่จะประมาณ ลำดับนั้น องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงรู้วาระจิตของพระอัญญาโกณฑัญญะ จึงทรงเปล่งพระอุทานว่า “อัญญาสิ วต โภ โกณฑัญโญ อัญญาสิ วต โภ โกณฑัญโญ” แปลความว่า “ท่านผู้เจริญ โกณฑัญญะกำลังรู้แล้วหนอ” เพราะเหตุนี้คำว่า “อัญญาโกณฑัญญะ” จึงได้เป็น ชื่อของท่านพระโกณฑัญญะต่อมาในภายหลัง อันที่จริงนั้น พระปัญจวัคคีย์ทั้ง 5 ดำรงอยู่ในสมณเพศมาเป็นเวลานาน ย่อมเป็นผู้ อุดมด้วยศีล และสมาธิ สิ่งที่ยังบกพร่องอยู่ ก็เฉพาะปัญญาอันรู้แจ้งเห็นแจ้งซึ่งหนทางพ้นทุกข์ ครั้นเมื่อสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงชี้โทษแห่งกามสุขัลลิกานุโยค และอัตตกิลมถานุโยคให้ พร้อมทั้งทรงประทานอรรถาธิบายถึงคุณแห่งมัชฌิมาปฏิปทาหรือทางสายกลาง อันประกอบ ด้วยข้อปฏิบัติ 8 ประการนั้นแล้ว ย่อมเป็นเรื่องง่ายที่จะก่อให้เกิดปัญญารู้แจ้งสำหรับ พระปัญจวัคคีย์ทั้ง 5 โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับพระโกณฑัญญะผู้กอปรด้วยบุญบารมีเหนือกว่า บรรพชิตผู้เป็นสหาย จึงบังเกิด “ธรรมจักษุ” มีดวงตาเห็นธรรม คือเห็นพระอริยสัจ 4 ด้วยดวงตาแห่งธรรมกายในตนเอง มิใช่เห็นด้วยมังสจักษุหรือตาเนื้อแห่งเบญจขันธ์ บรรลุ โสดาปัตติผล เป็นพระโสดาบัน อริยบุคคลอันดับแรกในบวรพุทธศาสนา 12 DOU แ ม่ บ ท แ ห่ ง ธ ร ร ม