ข้อความต้นฉบับในหน้า
4. มัชชวณิชชา คือ ขายน้ำเมา เป็นต้นว่าสุราและเมรัย แล้วนำทรัพย์นั้นมาเลี้ยงชีวิต
5. วิสวณิชชา คือ ประกอบยาพิษ เพื่อใช้ฆ่าชีวิตแห่งสัตว์ทั้งหลาย แล้วขายเอาทรัพย์
มาเลี้ยงชีวิต
การค้าขายทั้ง 5 ประการนี้แม้กระทำเพียงประการใดประการหนึ่งเพียงประการเดียว
ก็จัดเป็น มิจฉาอาชีวะ ได้ชื่อว่า เลี้ยงชีวิตอันผิดธรรม
นอกจากนี้ บุคคลผู้ประกอบอาชีพค้าขายแล้วคดโกงตราชั่ง ก็จัดเป็นมิจฉาอาชีวะ การ
คดโกงตราชั่งนั้นมี 4 ประการ คือ
1. การกระทำเครื่องชั่งขึ้น 2 เครื่อง ให้มีลักษณะเหมือนกัน แต่เครื่องหนึ่งหนัก อีก
เครื่องหนึ่งเบาเมื่อจะซื้อของจากผู้อื่นก็ใช้เครื่องหนักชั่งเมื่อจะขายของให้ผู้อื่นก็ใช้เครื่องเบาชั่งให้
2. กระทำการคดโกงด้วยมือ เมื่อจะซื้อของจากผู้อื่นก็ถือตราชู ขึ้นไว้ แล้วเอานิ้วก้อย
กดข้างปลายคันชั่งไว้ เมื่อจะขายของให้ผู้อื่น ก็เอานิ้วก้อยกดข้างหัวคันชั่งลง
3. การคดโกงด้วยวิธีถือตราชั่ง เมื่อจะซื้อของจากผู้อื่นจะจับตราชั่งไว้ให้มั่น มิให้ทาง
ด้านหัวชั่งนั้นปักลง ส่วนเวลาจะขายของให้ผู้อื่นก็จะจับตราชั่งให้ด้านหัวปักลง
4. การคดโกงด้วยการทำคันชั่งให้กลวงดุจลำไม้ไผ่ แล้วเอาผงเหล็กหรือปรอทใส่ไว้เมื่อ
จะซื้อของจากผู้อื่นก็ทำให้ผงเหล็กหรือปรอทกลิ้งไหลไปทางปลายคันชั่ง เมื่อจะขายของให้ผู้อื่น
ก็ทำให้ผงเหล็กหรือปรอทนั้นกลิ้งไปอยู่ทางด้านหัวคันชั่ง
บุคคลใดซื้อขายด้วยกลมายาดังกล่าว แล้วเอาทรัพย์นั้นมาเลี้ยงชีวิต ก็ได้ชื่อว่า มิจฉา
อาชีวะ คือ เลี้ยงชีวิตผิดธรรม
นอกจากการคดโกงด้วยเครื่องชั่งแล้ว ยังมีการคดโกงด้วยเครื่องตวงอีก เครื่องตวง
ขนาดเล็กอย่างหนึ่งที่นิยมใช้กันโดยทั่วไปในสมัยโบราณนั้นเรียกว่า ทะนาน ทำด้วยกะลา
มะพร้าวขนาดใหญ่ มีรูอยู่ตรงกันทะนาน ขณะตวงของเหลว ต้องใช้นิ้วอุดรูนั้นไว้ บุคคลใดเมื่อ
ซื้อของเหลวจากผู้อื่น เป็นต้นว่า น้ำมัน น้ำมันเนย น้ำอ้อย และน้ำตาลเหลวก็ดี จะถือทะนาน
ตวงของเหลวโดยเผยอนิ้วที่อุดรูทะนาน ปล่อยให้ของเหลวไหลลงในภาชนะแห่งตน ต่อเมื่อจะ
ตวงของขายให้ผู้อื่นจึงใช้นิ้วปิดรูทะนานไว้ มิให้ของไหลออกมา
ตราชู คือ เครื่องชั่งชนิดที่มีถาดชั่ง ถาดชั่งห้อยอยู่ 2 ข้าง คันซึ่งมีตุ้มน้ำหนักของของที่นั่ง
บ ท ที่ 8 ม ร ร ค มี อ ง ค์ 8 อั น เ ป็นโลกิยะ
น
บ
DOU 137