ความดำริชอบ : หน้า 141/188

ทรงพระปริวิตกว่า เมื่อใดหนอข้าพเจ้าจึงจะสามารถละเมืองมิถิลาอันรุ่งเรืองด้วยปราสาทราช มณเฑียร จตุรงคเสนา และประชาราษฎร์ทั้งปวงไปได้ได้แต่ทรงมีพระดำริเช่นนี้อยู่นานถึงสี่เดือน ความดำริเช่นนี้ย่อมได้ชื่อว่า เนกขัมมสังกัปปะ ครั้นเมื่อพระองค์ผนวชแล้วเสด็จประทับอยู่ในป่า ทรงเจริญกสิณบริกรรมภาวนา จน บรรลุอภิญญาสมาบัติ อพยาบาทสังกัปปะ และอวิหิงสาสังกัปปะ ก็บริบูรณ์ในกาลนั้น สัมมา- สังกัปปะอันเป็นโลกิยะ ก็มีแก่พระมหาชนกดังกล่าวแล้ว อนึ่ง ความตาริในอารมณ์อันเป็นกุศล คือใคร่ที่จะกระทํากายทุจริต วจีทุจริต มโนทุจริต ทั้ง 3 ประการนี้ ย่อมได้ชื่อว่า มิจฉาสังกัปปะ ส่วนความดำริในอารมณ์อันเป็นกุศล คือปรารถนาจะบำเพ็ญกายสุจริต วจีสุจริต มโน- สุจริต ทั้ง 3 ประการนี้ ย่อมได้ชื่อว่า สัมมาสังกัปปะ ดุจดังเรื่องราวของพระเจ้าธรรมาโศกราช ผู้เถลิงถวัลยราชสมบัติในเมืองปาตลีบุตร พระองค์เป็นกษัตริย์ผู้มีอำนาจอาชญาแผ่ไพศาลไป สุดแสนไกลทั้งในอากาศและแผ่นดิน เทพยดาทั้งหลายต่างนำเอาผลาผลเครื่องบริโภคทั้งปวง จากป่าหิมพานต์' ไปถวายพระองค์อยู่เป็นเนืองนิจ เทพยดาบางองค์ก็ตักน้ำมาจากสระอโนดาต ถวายพระองค์วันละเจ็ดหาบ ส่วนนกแขกเต้านั้นก็คาบข้าวสาลีมาจากสระฉัททันตะ ไปถวาย วันละเก้าพันเกวียนเรื่องนี้มีรายละเอียดพิสดารปรากฏอยู่ในนิทานชาดกพระยาธรรมาโศกราช ตั้งแต่นั้นมา สมเด็จพระเจ้าธรรมาโศกราชจึงทรงมีพระราชดำริที่จะบำเพ็ญทาน จึง อาราธนาพระสงฆ์เข้าไปรับจังหันในพระราชวังวันละหกหมื่นรูปทุกวัน ทั้งยังทรงมีพระราชดำริ จะใคร่เห็นองค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า เพื่อจะถวายสักการบูชา จึงทรงมีรับสั่งให้ไปเชิญพระยา- กาลนาคราชขึ้นมา (จากบาดาล) เพื่อเนรมิตตนให้เหมือนองค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า แล้ว ทรงกระทำพิธีสักการบูชารวม 7 วัน นอกจากนี้ยังทรงมีพระดำริจะใคร่รู้พระธรรม ซึ่งสมเด็จ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสเทศนาทั้งแปดหมื่นสี่พันพระธรรมขันธ์ จึงโปรดฯ ให้สร้างพระเจดีย์ บรรจุพระบรมสารีริกธาตุขึ้นแปดหมื่นสี่พันองค์ สำหรับเป็นที่สักการบูชาของมหาชนทั้งปวง เมื่อสร้างพระเจดีย์และวิหารในอโศการาม เสร็จแล้ว จึงทรงมีพระราชดำริจัดพิธีฉลองพระวิหาร และพระเจดีย์ทั้งแปดหมื่นสี่พันองค์พร้อมกันในวิหารนั้น ป่าหิมพานต์ 2 ป่าหิมพานต์ คือ ชื่อภูเขาใหญ่ที่อยู่ทางทิศเหนือของประเทศอินเดีย บัดนี้เรียกว่า ภูเขาหิมาลัย ป่าที่อยู่รอบบริเวณภูเขานี้ก็เรียกกันว่า สระอโนดาต คือ ชื่อสระ 1 ในสระทั้ง 7 ในป่าหิมพานต์ อโศการาม คือ ชื่อวัดสำคัญที่พระเจ้าอโศกมหาราชทรงสร้างในกรุงปาฏลีบุตร เป็นที่ทำสังคายนาครั้งที่ 3 128 DOU แ ม่ บ ท แ ห่ ง ธ ร ร ม