การเว้นจากปาณาติบาต : หน้า 147/188

แล้วก็คงจะทรงถามชื่อของตนบ้างกระมัง สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงรู้วาระจิตแห่งบุรุษนั้น จึงตรัสถามชื่อของเขา บุรุษนั้นก็กราบทูลว่าตนชื่ออริยะ สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ทรงทราบนามของบุรุษนั้นแล้วจึงตรัสพระคาถาเทศนา มีเนื้อความสำคัญว่า บุคคลใดเบียดเบียนชีวิตสัตว์ทั้งหลายด้วยวิธีใดก็ตาม บุคคลนั้นจะได้ชื่อว่า อริยะ เพราะการกระทำของเขานั้นหามิได้ ตถาคตตรัสเทศนาว่า บุคคลผู้ชื่ออริยะนั้น ก็เพราะ มิได้เบียดเบียนชีวิตสัตว์ทั้งหลาย อริยบุรุษได้สดับพระธรรมเทศนาเช่นนั้นแล้วก็บรรลุ พระโสดาปัตติผล เมื่อเป็นอริยบุคคลแล้วก็มิได้กระทำปาณาติบาตอีกเลย การเว้นจาก ปาณาติบาตกรรมเป็นสมุจเฉทวิรัติเช่นนี้ ชื่อว่า เป็น สัมมากัมมันตะ อันเกิดด้วยโสดาปัตติ มรรคจิต 8.4.2 สัมมากัมมันตะอันเว้นจากอทินนาทาน องค์อริยมรรคสัมมากัมมันตะอันเว้นจากอทินนาทานนี้ เรื่องราวของนางขุชชุตราย่อม เป็นตัวอย่างอันดี นางขุชชุตรานี้มีเรื่องปรากฏว่า แรกเริ่มเดิมทีนั้น นางเป็นสาวใช้ของพระนาง สามาวดีและเหล่านางกำนัลอีกห้าร้อย ซึ่งเป็นบริวารของพระเจ้าอุเทนราช ตามปกติพระเจ้า อุเทนราชได้พระราชทานทรัพย์เป็นค่าดอกไม้แก่พระนางสามาวดีและสตรีบริวารห้าร้อยคนนั้น วันละหนึ่งพันกหาปณะ นางขุชชุตรามีหน้าที่ซื้อดอกไม้เมื่อเบิกพระราชทรัพย์วันละพันกหาปณะ แล้วก็ยักยอกไว้เป็นของตนห้าร้อยกหาปณะ ซื้อดอกไม้เพียงห้าร้อยกหาปณะ มาถวายพระนาง สามาวดีและเหล่านางสนมกำนัลทั้งห้าร้อยนั้นทุก ๆ วัน อยู่มาวันหนึ่ง เจ้าของร้านดอกไม้ได้อาราธนาสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าพร้อมด้วย พระภิกษุสงฆ์ไปรับภัตตาหารยังเรือนของตน จึงขอให้นางขุชชุตราอยู่ช่วยถวายภัตตาหารแก่ พระสงฆ์และฟังพระธรรมเทศนาก่อน นางขุชชุตราจึงอยู่ด้วยความเต็มใจ ครั้นได้ฟังพระธรรม เทศนาของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า นางก็บรรลุโสดาปัตติผล นางจึงมิได้ยักยอกเงินไว้อีกเลย จึงซื้อดอกไม้หมดทั้งพันกหาปณะ แล้วนำดอกไม้นั้นไปถวายพระนางสามาวดีและพระสนม กํานัลทั้งห้าร้อย สตรีทั้งปวงเห็นดอกไม้ในวันนั้นมีจำนวนมากมายจึงถามขึ้นว่า วันนี้พระราชา พระราชทานทรัพย์ให้มากกว่าทุกวันหรือ จึงได้ดอกไม้มากกว่าทุกวัน นางขุชชุตราจึงเปิดเผยความจริงว่า พระเจ้าอยู่หัวพระราชทานค่าดอกไม้วันละหนึ่ง พันกหาปณะ แต่นางซื้อดอกไม้เพียงห้าร้อยกหาปณะ ส่วนที่เหลือก็ยักยอกเอาไว้ทุก ๆ วัน จึง 134 DOU แม่ บ ท แ ห่ ง ธ ร ร ม