ความรู้และการเห็นด้วยญาณ : หน้า 128/188

ด้วยความเกิดขึ้น ความเสื่อมโทรม และความแตกสลาย ประการหนึ่ง เพราะเป็นสภาพที่ทนได้ ยาก คือคงอยู่ในสภาพเดิมไม่ได้ เป็นประการที่สอง เพราะเป็นสิ่งที่ทำให้เกิดความทุกข์ต่าง ๆ เช่นทุกขเวทนาหรือความรู้สึกทุกข์ ความรู้สึกบีบคั้น เป็นต้น เป็นประการที่สาม กล่าวโดยสรุป ก็คือ เมื่อสิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นก็เป็นทุกข์ แต่เราจะบังคับบัญชาไม่ให้เบญจขันธ์ล่วงพ้นจากทุกข์ ก็ไม่อาจทำได้ เพราะเบญจขันธ์มิได้อยู่ในบังคับบัญชาของใคร อีกทั้งไม่มีตัวตนที่แท้จริง หาก แต่เกิดจากองค์ประกอบต่าง ๆ มาประชุมกันปรุงแต่งขึ้น แล้วก็เสื่อมอยู่ตลอดเวลา สภาะเหล่า นี้เองที่เรียกว่า อนัตตา สภาวะอันเป็นอนิจจัง ทุกขัง และอนัตตานี้ เห็นประจักษ์แจ้งด้วยดวงตาธรรมกาย รู้ได้ด้วยญาณของธรรมกาย การรู้ของกายทั้ง 8 อันเป็นเบญจขันธ์นั้นสามารถรู้ได้ด้วยดวงวิญญาณ แต่การรู้ของ กายธรรมนั้นรู้ได้ด้วยญาณ การรู้ด้วยดวงวิญญาณและญาณนั้นต่างกันอย่างไร? เกี่ยวกับเรื่องนี้ พระเดชพระคุณ พระมงคลเทพมุนีได้อธิบายไว้ว่า ความรู้ของดวงวิญญาณนั้นรู้โดยอาศัยอายตนะภายในทั้ง 6 มิใช่ รู้ด้วยปัญญา จึงอาจจะรู้ผิดเป็นถูก รู้ถูกเป็นผิดไปตามเรื่อง ส่วนการรู้ด้วยญาณนั้น รู้โดยญาณ ของธรรมกาย เป็นการรู้ด้วยปัญญา สามารถรู้และเห็นสัจธรรมทั้งปวง มีอริยสัจสี่ เป็นต้น คือทั้งรู้และทั้งเห็นประจักษ์แจ้งว่า การเกิดเป็นตัวทุกข์อย่างแท้จริง เหตุแห่งการเกิดนั้น คือตัณหา เมื่อมีเกิดแล้วจะต้องมีดับ ที่ว่าเกิดแล้วไม่มีดับนั้นไม่มี ความดับคือนิโรธ วิถี ทางที่จะเข้าถึงความดับได้นั้นประกอบด้วยศีล สมาธิ และปัญญา สิ่งอื่นใดนอกจากนี้ไม่ สามารถจะนำไปสู่ความดับได้ เหล่านี้ล้วนเห็นด้วยตาแห่งธรรมกาย รู้ชัดด้วยญาณแห่ง ธรรมกาย หากจะย้อนกล่าวถึงขบวนการสัมมาปฏิบัติ ซึ่งน้อมนำพระโพธิสัตว์ให้บรรลุพระ สัมมาสัมโพธิญาณนั้น อาจสรุปโดยย่อได้โดยเริ่มตั้งแต่การที่พระองค์บำเพ็ญสมาธิเจริญ วิปัสสนาด้วยพระมหาปธานวิริยะอันแรงกล้า ณ โคนไม้พระศรีมหาโพธิ์ ในค่ำคืนแห่งวันวิสาข ปุรณมี ด้วยความเด็ดเดี่ยว ตั้งพระหฤทัยอธิษฐานว่า แม้เนื้อและเลือดในพระสรีระของ พระองค์จะเหือดแห้ง เหลือแต่เส้นเอ็น หนัง และกระดูกก็ตามทีเถิด ตราบใดที่ยังมิได้ บรรลุพระสัมโพธิญาณ ตราบนั้นพระองค์จะมิยอมเสด็จจากที่นั้นเป็นอันขาด ครั้นแล้วพระองค์จึงทรงเจริญวิปัสสนาภาวนารุดหน้าไปด้วยน้ำพระทัยอันเด็ดเดี่ยวใน ที่สุดก็ทรงบรรลุพระสัมมาสัมโพธิญาณสมดังพระประสงค์ในราตรีกาลแห่งวันวิสาขปุรณมีนั้นเอง บ า ที่ 7 ทุ ก บ นิโรธ ค า ม น ป ฏิ ป ท า อริยสัจ DOU 115 า