การมองเห็นความชรา : หน้า 66/188

พายุที่พัดกรรโชกรุนแรง ทำลายกิ่งก้านพฤกษาหักลงบนทางเท้า เมื่อพายุนั้นสงบลง สิ่งที่ เหลือปรากฏแก่สายตาชนทั้งหลาย ก็มีเฉพาะกิ่งพฤกษาหักทับถมกันบนทางเท้าเท่านั้น ที่เป็น สัญลักษณ์บ่งชี้ว่ามีลมพายุพัด ในทำนองเดียวกัน ชนทั้งหลายเมื่อได้เห็นบุคคลอื่นฟันหัก แก้ม ตอบ ตามืดมัว หูตึง ร่างกายทรุดโทรม ผมหงอก ผิวหนังเหี่ยวย่น จึงรู้ว่าชรามาถึงแล้ว กล่าว โดยสรุปก็คือ บุคคลทั้งหลายมองไม่เห็นความชราที่ดำเนินไปตลอดเวลา ไม่ว่าขณะตื่น หรือหลับ กว่าจะมองเห็นก็ต่อเมื่อความชราภาพของอินทรีย์ร่างกายปรากฏให้เห็นเด่น ชัดประจักษ์แจ้งแก่มังสจักษุแล้ว อนึ่ง ชราทุกข์นี้ย่อมขับอายุสัตว์ทั้งหลายให้น้อยลงข้างหน้า ให้มากขึ้นข้างหลัง ดุจช่าง ทอหูกพุ่งไปพุ่งมาทีละเส้น ๆ หูกนั้นน้อยลงข้างหน้ามากขึ้นข้างหลัง ข้อนี้ฉันใด ชราทุกข์ก็ชัก อายุสัตว์ให้น้อยลงข้างหน้า ให้มากขึ้นข้างหลังฉันนั้น อธิบายว่า ถ้าบุคคลเกิดมาจะมีอายุอยู่ได้ ร้อยปี เมื่อล่วงไปวันหนึ่งก็ขาดจากร้อยปีไปวันหนึ่ง เมื่อล่วงไปเดือนหนึ่งก็ขาดจากร้อยปีไป เดือนหนึ่ง เมื่อล่วงไปปีหนึ่งก็ขาดจากร้อยปีไปปีหนึ่ง คือเหลือเพียงเก้าสิบเก้าปี กล่าวได้ว่า ความชรานี้ขับอายุแห่งสัตว์ทั้งหลายไปสู่มรณภาพอยู่ตลอดทุกวันทุกคืนไปมิได้ขาดสาย ตั้งแต่วันเกิดก็ต้องนับอายุถอยหลังไปสู่ความตายด้วยกันทุกคน นอกจากนี้ความชราย่อมกระทำอินทรีย์ทั้ง 6 มีจักขุอินทรีย์ เป็นต้น ให้เศร้าหมอง ขุ่นมัวคร่ำคร่า กระทำอาการ 32 อันได้แก่ เกสา เป็นต้น ให้วิกลวิการ วิปริตผิดปรกติไป ต่าง ๆ ร่างกายก็เหี่ยวแห้งน่าเกลียดน่าชัง น่าสงสารน่าสังเวชนักหนา แท้จริงแล้ว เรือน คือร่างกายของเรานี้ มีตัณหาเป็นนายช่างปลูกสร้างขึ้น เริ่มตั้งแต่ ฐานรากคือกระดูกส้นเท้าทั้งสองเป็นแท่นรองเบื้องต่ำ แล้วต่อกระดูกแข็งกับขาเป็นเสาเรือน สร้างกระดูกเอวขึ้นเป็นรอด สวมกระดูกสีข้างขึ้นเป็นกลอนซ้อนกระดูกสันหลังเป็นอกไก่ แล้ว ต่อกระดูกไหล่เป็นชื่อ กระดูกคอเป็นดั่ง ยกกระดูกศีรษะขึ้นให้ตรงเป็นช่อฟ้า เกล้ามวยผมเป็น ยอดแห่งช่อฟ้า ห้อยแขนซ้ายขวาเป็นป้านลม หนังหุ้มกระดูกอกเป็นฝาเรือน แล้วรัดรึง ตรึงตราด้วยตอก และหวายคือเอ็นน้อยและเอ็นใหญ่ต่าง ๆ แล้วฉาบทาด้วยปูนผสมน้ำผึ้งคือ 3 'อินทรีย์ทั้ง 6 หมายถึง เครื่องติดต่อรับรู้ 6 อย่าง ได้แก่ 1. ตา 2. หู 3. จมูก 4. ลิ้น 5. กาย และ 6. ใจ อาการ 32 หมายถึง ส่วนของร่างกาย ซึ่งนิยมว่ามี 32 เรียกว่า อาการ 32 รอด คือ ไม้ที่สอดรูเสาทั้งคู่สำหรับรับกระดานพื้นเรือน อกไก่ คือ ไม้เครื่องเรือนที่พาดบนเสาตั้งเป็นสันหลังคา ป้านลม คือ ชื่อไม้แผ่นที่พาดบนหัวแป ใช้ปิดริมหลังคาด้านหัวและท้ายเรือนกันลมตีเครื่องมุม เรียกว่า ปั้นลม ก็ได้ บ ท ที่ 4 4 ทุ ก ข อ ริ ย สั จ DOU 53