ปฐมอริยสาวก : หน้า 165/188

บทที่ 9 ปฐมอริยสาวก เมื่อสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงพระมหากรุณาตรัสเทศนาธัมมจักกัปปวัตตนสูตร นั้น พระองค์ตรัสเทศนาโพธิปักขิยธรรม ปฏิจจสมุปบาทธรรม และอริยสัจ 4 ธรรมทั้งสามนี้มี อรรถเกี่ยวเนื่องสัมพันธ์ซึ่งกันและกันประดุจดังดุมเกวียน กำเกวียน และกงเกวียน จึงได้ชื่อว่า พระธรรมจักร 9.1 พระธรรมจักร พระธรรมจักรนั้นแบ่งออกได้เป็น 2 ประการ คือ 1. ปฏิเวธญาณธรรมจักร 2. เทศนาญาณธรรมจักร 1. ปฏิเวธญาณธรรมจักร ได้แก่ พระญาณอันตรัสรู้อริยสัจ 4 มีปริวัฏฏ์ 3 มีอาการ 12 ประหารข้าศึก คือกิเลสเสียได้ เป็นสมุจเฉทปหาน ขาดจากสันดานแห่งพระองค์แล้ว และนำมา ซึ่งอริยผล 2. เทศนาญาณธรรมจักร ได้แก่ พระญาณอันอบรมด้วยพระมหากรุณาธิคุณ พระพุทธ องค์ตรัสเทศนาอริยสัจ มีปริวัฏฏ 3 มีอาการ 12 ยังสาวกทั้งหลายมีพระอัญญาโกณฑัญญะ เป็นประธาน ให้ได้สำเร็จอริยมรรคอริยผล ตัดกิเลสเป็นสมุจเฉทปหาน ญาณธรรมจักรซึ่งพระพุทธองค์ตรัสเทศนาอริยสัจ มีปริวัฏฏ์ 3 ประการนั้น ได้แก่ 1. สัจจญาณ 2. กิจจญาณ 3. กตญาณ 1. สัจจญาณ คือ พระปรีชาญาณอันตรัสรู้ซึ่งอริยสัจด้วยพระองค์เอง จะมีบุคคลผู้หนึ่ง ผู้ใดเป็นครูอาจารย์ของพระองค์นั้นหามิได้ 152 DOU แม่ บ ท แ ห่ ง ธ ร ร ม