ชาติทุกข์ในครรภ์ : หน้า 63/188

โอปปาติกะก็ดี ล้วนเสวยชาติทุกข์อย่างยิ่งยวดไม่ยิ่งหย่อนกว่ากันเลย แต่สัตว์ที่ปฏิสนธิใน ครรภ์มารดานั้นย่อมเสวยชาติทุกข์เป็นอันมาก สัตว์ทั้งหลายที่ถือปฏิสนธิในครรภ์มารดานั้น ในช่วง 7 วันแรกจะมีลักษณะเหมือน หยาดน้ำมันงา ซึ่งเล็กมากขนาดเท่าหยาดน้ำมันอันติดอยู่ที่ปลายขนจามรี มีชื่อว่า กลละ กลละนี้มีลักษณะใสเสมือนน้ำมันเนย อีก 7 วันต่อมา น้ำใสๆ ในกลละจะเข้มข้นขึ้นมีสีดุจ น้ำล้างเนื้อ ต่อมาอีก 7 วันก็จะเข้มข้นขึ้นเรื่อย ๆ จนกลายเป็นก้อนเนื้อเล็ก ๆ พัฒนาขึ้นเป็น ก้อนเนื้อ ซึ่งมีรูปทรงสัณฐานเหมือนไข่ไก่อยู่ได้ 7 วัน รวมเวลาได้ 28 วัน ต่อจากนั้นจึงมีปุ่ม งอกออกมา 5 แห่ง คือ ศีรษะ มือ 2 ข้าง เท้า 2 ข้าง เป็นเช่นนี้อยู่ได้ 7 วัน จึงเกิดเกสา โลมา นขา ทันตา ตโจ ซึ่งหมายถึง เส้นผม เส้นขน เล็บ ฟัน และผิวหนัง ตามลำดับ ต่อแต่นั้นมาก็เริ่มทุกขเวทนาอยู่ในอุทรของมารดา สุดที่จะสรรหาถ้อยคำมาอุปมาได้ นับตั้งแต่นั่งทับอาหารเก่าของมารดาไว้ ใช้ศีรษะทูนอาหารใหม่ของมารดา ทารกนั้นนั่งยอง ๆ กอดเข่าแล้วยกมือทั้งสองข้างขึ้นค้ำคางของตนไว้ หันหลังออกไปสู่ผนังท้องของมารดา หันหน้า เข้ามาทางด้านกระดูกสันหลังของมารดา เสมือนหนึ่งวานรนั่งอยู่ในโพรงไม้ขณะที่ฝนตกฉะนั้น มีพังผืดคือรกหุ้มกายอยู่ มิอาจจะเหยียดมือเหยียดเท้าออกได้ เสวยทุกขเวทนาอยู่ในอุทรแห่ง มารดาอย่างแสนสาหัส เสมือนอยู่ในขุมนรกอันมืดมน ต้องสูดกลิ่นเหม็นต่าง ๆ อันรุนแรง ประดุจกลิ่นอสุภอยู่ในอุทรมารดาทุกทิวาราตรี เป็นที่น่ารังเกียจนักหนา เตโชธาตุ คือ ประดุจ ธาตุไฟของมารดานั้นก็เผาให้ร้อนทุรนทุรายต้องทนอยู่ด้วยความเวทนาแสนสาหัส ก้อนเนื้อที่บุคคลใส่หม้อนึ่งไว้ฉะนั้น สัตว์ทั้งหลายที่ปฏิสนธิในครรภ์มารดาย่อมเสวย ทุกขเวทนาแสนสาหัสยิ่งนัก ทุกข์เช่นนี้ได้ชื่อว่า คัพโภกันติกมูลกทุกข์ จัดเป็นชาติทุกข์ ประการแรก อนึ่ง ถ้าหากวันใดมารดาพลาดพลั้งหกล้มลงก็ดี มารดาเดินไปเดินมาก็ดี พลิกตัว กลับไปกลับมาก็ดี ลุกขึ้นยืนหรือนั่งลงก็ดี ทารกน้อยที่อยู่ในครรภ์นั้นย่อมเสวยทุกขเวทนาเป็น อย่างยิ่ง ต้องสะดุ้งตกใจหวั่นไหวไปทั่วสรรพางค์กาย ประดุจลูกเนื้อทรายอ่อนอันอยู่ใน เงื้อมมือนักเลงสุรา หรือมิฉะนั้นก็ประดุจงูตัวน้อยอันอยู่ในเงื้อมมือหมองู กายย่อมซัดไปซัดมา ซัดขึ้นซัดลง กลิ้งไปกลิ้งมา ขย้อนขึ้นขย้อนลง มิอาจจะตั้งตรงอยู่ได้ ดูน่าเวทนานัก อีกประการหนึ่งเล่า เมื่อมารดากินของเย็นเข้าไป สัตว์ในครรภ์ก็เย็นเยือกสยดสยอง ดุจสัตว์ในนรกที่ตกกระทบของเย็น ครั้นเมื่อมารดากินของร้อนเข้าไป สัตว์ที่อยู่ในครรภ์มิอาจ จะทนทุกข์อยู่ได้ ก็ดิ้นรนเสมือนถูกห่าฝนถ่านเพลิงตกลงบนศีรษะ ครั้นเมื่อมารดากินของเผ็ด 50 DOU แ ม่ บ ท แ ห่ ง ธ ร ร ม