ข้อความต้นฉบับในหน้า
จากอมนุษย์ เป็นต้น เกี่ยวกับเรื่องนี้มีปรากฏในนิทานชาดกว่า วันหนึ่งบิดาของสัมมาทิฏฐิ
กุมารพากุมารผู้บุตรใส่เกวียนไปตัดฟืนในป่าแห่งหนึ่ง ครั้นตัดฟืนเสร็จแล้วก็ใส่เกวียนบรรทุก
กลับบ้าน ขณะที่เดินทางกลับมาถึงป่าช้าแห่งหนึ่งภายนอกพระนคร จึงหยุดพักปล่อยให้โคไป
กินหญ้าโคนั้นก็หนีเข้าไปในเมืองบิดาจึงปล่อยให้บุตรชายเฝ้าเกวียนแล้วเข้าไปตามหาโคในเมือง
ครั้นถึงประตูเมืองก็เป็นเวลาพลบค่ำ ผู้รักษาประตูเมืองได้ปิด
ประตูแล้ว บิดาของกุมารนั้นจึงไม่สามารถกลับออกไปหาลูกได้ กุมารนั้นมิได้เห็นบิดากลับ
ออกมาจึงรำลึกถึงพระคุณแห่งสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าแล้วท่องบท “อิติปิโส ภควา” จน
เมื่อจับโคได้แล้วจึงกลับออกมา
กระทั่งนอนหลับไป
ต่อมามียักษ์สองตนออกเที่ยวหาอาหารในยามราตรี ยักษ์ตนหนึ่งเป็นสัมมาทิฏฐิ อีก
ตนหนึ่งเป็นมิจฉาทิฏฐิ ครั้นเห็นกุมารนั้นหลับอยู่ในเกวียน ยักษ์ผู้เป็นมิจฉาทิฏฐิจึงกล่าว
แก่สหายว่า ควรจะจับเอากุมารนั้นเป็นอาหารเสียเถิด แต่ยักษ์ผู้เป็นสัมมาทิฏฐิกลับห้ามสหาย
มิให้ทำเช่นนั้น ฝ่ายยักษ์มิจฉาทิฏฐิก็มิได้ฟังคำทัดทาน ตรงเข้าจับเท้าทั้งสองของกุมาร
ฝ่ายกุมารตกใจตื่นขึ้นก็รำลึกถึงพระพุทธคุณจึงสวดบท “นโม พุทธัสสะ” ดัง ๆ ทำให้ยักษ์
มิจฉาทิฏฐิ ตกใจ วางเท้ากุมารแล้วถอยออกไป ยักษ์สัมมาทิฏฐิจึงตำหนิสหายว่า “ท่านกระทำ
ไม่สมควร เราจะลงทัณฑกรรมแก่ท่าน ท่านจงไปเที่ยวแสวงหาอาหารมาให้กุมารนี้” ว่าแล้ว
ยักษ์สัมมาทิฏฐิก็อยู่เฝ้ากุมารนั้น ส่วนยักษ์มิจฉาทิฏฐิก็เหาะเข้าไปในพระราชวัง ขนเอาเครื่อง
พระสุธาโภชน์ข้าวหอมใส่พระสุพรรณภาชน์แล้วเหาะกลับมายังเกวียน ยักษ์ทั้งสองตนนั้นจึง
แปลงตนเป็นมารดากับบิดาของกุมารนำอาหารมาให้กุมารกิน เสร็จแล้วจึงจารึกอักษรลงไว้ใน
ภาชนะ แล้วอธิษฐานด้วยอานุภาพแห่งยักษ์ว่า “ขอให้เฉพาะแต่พระมหากษัตราธิราชพระองค์
เดียวเท่านั้นทรงแลเห็นอักษรนี้ บุคคลอื่นอย่าได้เห็น” อธิษฐานเช่นนั้นแล้วก็เอา
สุพรรณภาชน์นั้นใส่เกวียนไว้แล้วจึงจากไป
ครั้นรุ่งเช้า ชาวเมืองทั้งหลายก็โจษจันกันเซ็งแซ่ว่า พระสุพรรณภาชน์ของหลวงหายไป
จึงมีการส่งเจ้าหน้าที่ค้นหากันทั่วทั้งในเมืองและนอกเมือง ในที่สุดจึงได้พบพระสุพรรณภาชน์
อยู่ในเกวียนของกุมารนั้น เจ้าหน้าที่จึงนำเอาพระสุพรรณภาชน์กับตัวกุมารนั้นเข้าไปถวาย
พระเจ้าปเสนทิโกศล ครั้นพระเจ้าปเสนทิโกศลทอดพระเนตรเห็นอักษรก็ทรงเข้าพระทัย จึง
ทรงมีรับสั่งให้เจ้าหน้าที่ซักถามกุมาร ได้รับคำตอบจากกุมารว่า มารดาบิดาเอาสุพรรณภาชน์
นั้นใส่อาหารมาให้กิน
ครั้นแล้วพระเจ้าปเสนทิโกศลจึงทรงพากุมารนั้นพร้อมทั้งบิดาไปนมัสการสมเด็จพระ
บ ท ที่ 8
8 ม ร ร ค มี อ ง ค์ 8 อันเป็นโลกิยะ DOU 125