การดับทุกข์ : หน้า 110/188

การดับทุกข์ อย่างไรก็ตามธรรมชาติของบุคคลนั้น ย่อมมีใจเป็นใหญ่ มีใจเป็นนาย มีใจเป็น หัวหน้า ดังพุทธภาษิตว่า มโนปุพฺพงฺคมา ธมฺมาฯ แปลว่า ธรรมทั้งหลายมีใจถึงก่อน มีใจเป็น หัวหน้า สำเร็จได้ด้วยใจ ดังนั้นคนเราจะรู้สึกสุขหรือทุกข์ย่อมขึ้นอยู่กับใจ จะเป็นสัมมาทิฏฐิ หรือ มิจฉาทิฏฐิย่อมขึ้นอยู่กับใจ จะขึ้นอยู่กับสิ่งอื่นนั้นหามิได้ ด้วยเหตุนี้ธรรมในพระพุทธศาสนา จึงมุ่งเน้นการพัฒนาจิตใจเป็นประการสำคัญ การพัฒนาจิตใจนั้นคืออย่างไร ในเชิงปฏิบัตินั้นพระเดชพระคุณพระมงคลเทพมุนีได้ อธิบายเกี่ยวกับการพัฒนาจิตใจไว้ว่า หยุด...สําเร็จทุกอย่าง หยุด คือการทําใจให้หยุดนิ่งอยู่ ณ ศูนย์กลางกายฐานที่ 7 โดยธรรมชาติ ใจของคน เรานั้นประกอบด้วยความเห็น ความจำ ความคิด ความรู้ ทั้ง 4 อย่างนี้มีลักษณะสัณฐานเป็น ดวงกลม 4 ดวงซ้อนกันอยู่ตามลำดับ คือชั้นนอกสุดเป็นดวงเห็น และในสุดเป็นดวงรู้ ตราบใด ที่ดวงทั้งสี่ซ้อนกันเป็นจุดเดียว ณ ศูนย์กลางกายฐานที่ 7 ตราบนั้นก็จะได้เห็นต้นทางไปสู่ พระนิพพาน ซึ่งเรียกว่า ดวงปฐมมรรค หรือดวงธรรมานุปัสสนาสติปัฏฐาน แต่โดยปกติใจคน เรามักจะซัดส่าย ฟุ้งซ่าน ยากที่จะหยุดนิ่งลงได้ จึงเป็นเหตุให้ดวงเห็น จำ คิด รู้ ทั้ง 4 นั้น แยกย้ายกระจัดกระจายออกไปคนละทิศคนละทาง เปรียบเสมือนกลุ่มบุคคลอันปราศจาก ความสมานสามัคคี ย่อมยากที่จะรวมพลังกันปฏิบัติงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ข้อนี้ฉันใด ใจ ของบุคคลที่ฟุ้งซ่านซัดส่ายก็ยากที่จะประสบผลสาเร็จในกิจต่าง ๆ ฉันนั้น สำเร็จทุกอย่าง นั้นเป็นอย่างไร โดยความหมายของคำศัพท์นั้นย่อมมีความสมบูรณ์ อยู่ในตัวเองแล้ว แต่พระเดชพระคุณหลวงปู่ย่อมประสงค์จะเน้นถึงโลกุตรธรรมเป็นสำคัญ ใน เมื่อเราสามารถที่จะทําใจหยุดนิ่งจนแลเห็นดวงธรรมานุปัสสนาสติปัฏฐานอันเป็นต้นทางไปสู่ พระนิพพานแล้ว จะรอช้าอยู่ใยเล่า ใยจึงไม่ดำเนินจิตไปตามเส้นทางสายกลางสู่จุดหมาย ปลายทางคือพระนิพพานเล่า เพราะฉะนั้นสำเร็จทุกอย่างย่อมหมายถึงพระนิพพานเป็นแน่แท้ โดยเหตุนี้ ในบางครั้งพระเดชพระคุณหลวงปู่วัดปากน้ำ จึงมักแสดงพระธรรมเทศนา ว่า นิโรธนั้นคือ หยุด ซึ่งหมายถึงการทำใจให้หยุดนิ่ง ณ ศูนย์กลางกายฐานที่ 7 อันจะส่งผลให้ บรรลุถึงความหลุดพ้น คือ พระนิพพานเป็นที่สุด แต่ในบางครั้งก็มักแสดงว่า ดับเป็นนิโรธ จะเข้าถึงซึ่งความดับได้ เพราะบริบูรณ์ด้วยศีล สมาธิ ปัญญา สิ่งอื่นจะนำไปสู่ความดับนั้นไม่มี ทั้งหมดนี้เห็นด้วยตาธรรมกาย รู้ชัดด้วยญาณของธรรมกาย ดังนั้นนิโรธอริยสัจ ย่อม หมายถึงการดับตัณหาก็ได้ หรือการทำใจให้หยุดนิ่งก็ได้ เพราะทั้งสองสิ่งนี้ล้วนเป็น เสมือนประทีปนำทางไปสู่มรรคผลนิพพานทั้งสิ้น บ ท ที่ 6 6 ทุ ก ข น โ ร ธ อ ริ ย สั จ | DOU 97