10 ครั้ง

11. ปิเยหิวิปปโยคทุกข์ 12. ยัมปิจฉังนลภติทุกข์ 13. ปัญจุปาทานักขันธทุกข์ 4.1 ชาติทุกข์ ทุกข์เพราะความเกิด สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสเทศนาต่อไปว่า ชาติทุกข์นั้นเป็นทุกข์ประจำที่ บังเกิดแก่สัตว์ทั้งหลาย ซึ่งปฏิสนธิในวัฏสงสาร การปฏิสนธิของสรรพสัตว์ทั้งหลายนั้นจําแนก ออกได้ 4 ประเภท คือ 1. อัณฑชะ คือ ปฏิสนธิในฟองไข่ 2. ชลาพุชะ คือ ปฏิสนธิในครรภ์มารดา 3. สังเสทชะ คือ ปฏิสนธิในเหงื่อไคลและน้ำเน่า ตัวอย่างเช่น ยุง หรือหนอนบางอย่าง 4. โอปปาติกะ คือ ปฏิสนธิแล้วโตใหญ่ทันที ตัวอย่างเช่น เทวดา พอปฏิสนธิขึ้นมา ก็พัฒนาอย่างรวดเร็วราวกับมีอายุได้ 16 ปี มีเครื่องประดับประดาอาภรณ์บริบูรณ์ ชาติทุกข์นี้บังเกิดแต่สัตว์ทั้งหลายที่ถือปฏิสนธิขึ้นมา ชาติทุกข์นี้เบียดเบียนสัตว์ ทั้งหลายให้ได้รับทุกข์ทรมานโดยถ้
- ชาติทุกข์