การเข้าถึงกายในกาย : หน้า 125/188

ดวงศีล ดวงสมาธิ ดวงปัญญา ดวงวิมุตติ ดวงวิมุตติญาณทัสสนะ ตามลำดับ ดวงเหล่านี้มี ลักษณะซ้อนกันอยู่เป็นชั้น ๆ เมื่อดำเนินจิตต่อไปอีกก็จะพบกายในกายตามหลักสติปัฏฐาน 4 ซึ่งสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสสอนไว้ว่า ให้ตามเห็นกายในกายเข้าไปเรื่อย ๆ กายต่าง ๆ ที่เห็นอยู่ภายในนั้น หากเป็นกายที่ตกอยู่ในไตรลักษณ์ คือ ไม่เที่ยง เป็นทุกข์ และเป็นอนัตตา ก็จงปล่อยวางเสีย แล้วดำเนินจิตผ่านไปเรื่อย ๆ จนเข้าถึงกายธรรม ซึ่งเป็นกายละเอียดที่สุด กายต่าง ๆ อันตกอยู่ในไตรลักษณ์ และอยู่ระหว่างดวงปฐมมรรคกับกายธรรมนั้น ได้แก่ กายมนุษย์ละเอียด กายทิพย์ กายทิพย์ละเอียด กายรูปพรหม กายรูปพรหมละเอียด กาย อรูปพรหม และกายอรูปพรหมละเอียด กายเหล่านี้ล้วนประกอบด้วยเบญจขันธ์ หรือขันธ์ 5 อันได้แก่ รูป เวทนา สัญญา สังขาร และวิญญาณ ส่วนกายธรรมนั้นมิได้ตกอยู่ในไตรลักษณ์ จึงเรียกว่า ธรรมขันธ์ ด้วยเหตุว่ารูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ อันประกอบกันขึ้นเป็นกายธรรมนั้น ถูกกลั่นจนใสสะอาดบริสุทธิ์ กระนั้น ก็ตามกายธรรมก็ยังถูกจำแนกแจกแจงออกเป็นหลายระดับด้วยกัน ด้วยเหตุว่ามีความบริสุทธิ์ ต่างกัน กายธรรมระดับต้นสุด ซึ่งอยู่ถัดจากกายอรูปพรหมละเอียดเข้าไปนั้น คือ กายธรรม โคตรภู ถัดไปเป็นกายธรรมโคตรภูละเอียด กายธรรมพระโสดาบัน กายธรรมพระโสดาบัน ละเอียด กายธรรมพระสกิทาคามี กายธรรมพระสกิทาคามีละเอียด กายธรรมพระอนาคามี กายธรรมพระอนาคามีละเอียด กายธรรมพระอรหัต กายธรรมพระอรหัตละเอียด รวมทั้งสิ้น 10 กายด้วยกัน 7.4 ละกิเลสได้ด้วยญาณ การเข้าถึงกายในกายนั้นมีคุณประโยชน์อันยิ่งใหญ่ต่อการดำเนินชีวิตของเราใน 2 ลักษณะ คือ 1. การละกิเลสออกไปเป็นชั้น ๆ โยคาวจรผู้เจริญมรรคมีองค์ 8 ได้บริสุทธิ์บริบูรณ์ และถูกต้องตามหลักมัชฌิมาปฏิปทาแล้ว ใจก็จะว่างเว้นจากความยินดียินร้ายทั้งปวง มีแต่ ความวางเฉยที่มีชีวิตชีวา และเต็มไปด้วยสติปัญญา อันจะทำให้เข้าถึงช่องทางไปสู่อายตน นิพพานได้ถูกต้อง ความวางเฉยเช่นนี้คือสิ่งที่สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสนับสนุน และ 112 DOU แม่ บ ท แ ห่ ง ธ ร ร ม