สัมมากัมมันตะ และ สัมมาอาชีวะ : หน้า 41/188

4. สัมมากัมมันตะ หมายถึง กายสุจริต 3 คือการประพฤติดี ประพฤติชอบด้วยกาย 3 ประการ คือ 1. งดเว้นและประพฤติตรงข้ามกับปาณาติบาต หรือการปลงชีวิต การฆ่า การ ประทุษร้ายกัน 2. งดเว้นและประพฤติตรงข้ามกับอทินนาทาน หรือการลักการโกง การละเมิดสิทธิ์ ตลอดจนการทําลายทรัพย์สินของผู้อื่น 3. งดเว้นและประพฤติตรงข้ามกับกาเมสุมิจฉาจาร หรือการละเมิดสิ่งที่ผู้อื่นรัก ใคร่หวงแหน เช่น ภรรยา สามี และบุตรธิดา เป็นต้น นอกจากนี้ จะต้องไม่ซ่องเสพสุราเมรัย ตลอดจนสิ่งเสพติดต่าง ๆ อีกด้วย 5. สัมมาอาชีวะ หมายถึง การเลี้ยงชีพโดยชอบธรรมปราศจากมิจฉาชีพ และกระทำ การโกหกมายาเพื่อเลี้ยงชีพ เกี่ยวกับเรื่องสัมมาอาชีวะนี้ ยังมีพระธรรมเทศนาปรากฏอยู่ใน คัมภีร์พระไตรปิฎกอีกหลายแห่ง เป็นต้นว่า ในสามัญญผลสูตรทรงมีพระดำรัสเทศนา มี ประเด็นสำคัญว่า พระภิกษุควรเว้นขาดจากการเลี้ยงชีพในทางที่ผิด ด้วยการเป็นหมอดู เป็น นักพยากรณ์เหตุการณ์ต่าง ๆ เป็นผู้ประกอบพิธีแก้บน สะเดาะเคราะห์ ทำนายฝัน เป็นต้น เพราะ เรื่องเหล่านี้เป็นดิรัจฉานวิชา นอกจากนี้ยังทรงห้ามเรื่องการปรุงยา และการประกอบอาชีพ แพทย์อีกด้วย ส่วนในวณิชชสูตรนั้นทรงมีพระดำรัสเทศนาห้ามพุทธบริษัทที่เป็นฆราวาส มิให้ ประกอบอาชีพที่เกี่ยวกับธุรกิจ 5 อย่าง คือ 1. การค้าขายศาสตราวุธ 2. การค้าขายมนุษย์ 3. การค้าขายสัตว์ 4. การค้าขายน้ำเมา 5. การค้าขายยาพิษ 'ดิรัจฉานวิชา คือ ความรู้ที่ขวางต่อทางพระนิพพาน เช่น รู้ในการทำเสน่ห์ รู้เรื่องภูตผี รู้ในทางทำนาย เช่น ก็หลงเพลินหมกหมุ่น ทั้งทำให้ผู้อื่นลุ่มหลงงมงาย ไม่ปฏิบัติหน้าที่และประกอบการตามเหตุผล 28 DOU แ ม่ บ ท แ ห่ ง ธ ร ร ม หมอดู เป็นต้น เมื่อเรียน