โพธิปักขิยธรรมและปฏิจจสมุปบาท : หน้า 45/188

ผัสสะ เวทนา ตัณหา อุปาทาน เป็นอารมณ์ควบคู่กันไปด้วย ด้วยเหตุนี้โพธิปักขิยธรรมทั้ง 37 จึงจัดเป็นดุม ซึ่งเป็นที่ประชุมของกำ อันได้แก่ ปฏิจจสมุปบาททั้งปวง พระธรรมเทศนาอันพระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสเทศนานั้น มีโพธิปักขิยธรรมเป็นดุม มีปฏิจจสมุปบาทเป็นกำ มีอริยสัจเป็นกง การตรัสเทศนาแต่ละครั้งย่อมมีเนื้อหาสาระ เกี่ยวเนื่องกัน ขณะที่ทรงแสดงเรื่องดุม ย่อมเกี่ยวเนื่องกับกำและกงโดยตลอด ขณะที่ทรงแสดง เรื่องกงก็กระทบถึงกำและดุม ขณะที่ทรงแสดงเรื่องกำก็มีนัยเกี่ยวเนื่องครอบคลุมทั้งดุมและกง จะมีนัยเฉพาะส่วนใดส่วนหนึ่งนั้นหามิได้ แต่มีอรรถหรือเนื้อความสัมพันธ์กันโดยตลอดทั้ง สามส่วน ทั้งเบื้องต้น ท่ามกลาง และเบื้องปลาย ด้วยเหตุนี้จึงเรียกว่า “ธรรมจักร” 32 DOU แ ม่ บ ท แ ห่ ง ธ ร ร ม