ดับตัณหาได้อย่างไร : หน้า 99/188

6.2 ดับตัณหาได้อย่างไร สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสเทศนาว่า สภาวธรรมอันใดมีสภาวะเป็นที่รัก เป็นที่ ยินดีอยู่ในโลก ถ้าบุคคลละสภาวธรรมเหล่านั้นได้ ตัณหาก็ถูกละไปด้วย ในทำนองเดียวกัน ถ้าบุคคลดับสภาวะอันเป็นที่รักและยินดีได้ ตัณหาก็ถูกดับไปด้วย สภาวธรรมอันมีสภาวะเป็นที่รักและยินดีในโลกนี้คืออย่างไร ประการหนึ่งนั้น จักขุก็มี สภาวะเป็นที่รัก มีสภาวะเป็นที่ยินดีในโลก บุคคลจะละตัณหาได้ก็ย่อมละได้ในจักขุนั้น บุคคล จะดับตัณหาได้ก็ย่อมดับได้ในจักขุนั้น โสต ฆานะ ชิวหา กาย และน้ำใจก็มีสภาวะเป็นที่รักและ ยินดีในโลก ถ้าบุคคลจะละและดับตัณหาได้ ก็ย่อมละและดับได้ในโสต ฆานะ ชิวหา กาย และ น้ำใจ โดยสรุปบุคคลจะละและดับตัณหาได้ ก็ย่อมละและดับได้ในอายตนะภายใน ๑ ๘ อีกประการหนึ่ง รูปก็มีสภาวะเป็นที่รักและยินดีในโลก เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ และ ธรรมารมณ์ ย่อมมีสภาวะเป็นที่รักและยินดีในโลก ถ้าบุคคลจะละและดับตัณหาได้ ก็ย่อมละ และดับได้ในรูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ และธรรมารมณ์ โดยสรุปบุคคลจะละและดับ ตัณหาได้ ก็ย่อมละและดับได้ในอายตนะภายนอก อีกประการหนึ่งคือวิญญาณ ซึ่งหมายถึงความรู้แจ้งอารมณ์ วิญญาณทั้ง 6 ประการ อัน ได้แก่ จักขุวิญญาณ โสตวิญญาณ ฆานวิญญาณ ชิวหาวิญญาณ กายวิญญาณ มโนวิญญาณ ย่อม ต้องอาศัยอายตนะภายในทั้ง 6 วิญญาณทั้ง 6 ประการนี้ ย่อมมีสภาวะเป็นที่รักและยินดีในโลก ดังนั้นถ้าบุคคลจะละและดับตัณหาได้ ก็ย่อมละและดับได้ในวิญญาณทั้ง 6 ประการ อีกประการหนึ่งคือสัมผัส ซึ่งหมายถึงความกระทบ หรือความประจวบกันแห่ง อายตนะภายใน อายตนะภายนอก และวิญญาณ สัมผัส 6 ประการ ซึ่งมีสภาวะเป็นที่รักและ ยินดีในโลกนั้น ประกอบด้วยจักขุสัมผัส โสตสัมผัส ฆานสัมผัส ชิวหาสัมผัส กายสัมผัส และ มโนสัมผัส ถ้าบุคคลจะละและดับตัณหาได้ ก็ย่อมละและดับได้ในสัมผัสทั้ง 6 ประการ อีกประการหนึ่งคือเวทนา หมายถึงการเสวยอารมณ์อันบังเกิดจากสัมผัสทั้ง 6 ซึ่งมี สภาวะเป็นที่รักและยินดีในโลก ถ้าบุคคลจะละและดับตัณหาได้ก็ย่อมละและดับได้ในเวทนา ความเสวยอารมณ์อันเกิดจากสัมผัสทั้ง 6 ประการ อีกประการหนึ่งคือสัญญา หมายถึงความจำได้หมายรู้ หรือความสำคัญ 6 ประการ ได้แก่ รูปสัญญาคือสำคัญในรูป สัททสัญญาคือสำคัญในเสียง คันธสัญญาคือสำคัญในกลิ่น 86 DOU แ ม่ บ ท แ ห่ ง ธ ร ร ม