การสอนธรรมและการเคารพ : หน้า 25/287

และมนุษย์ทั้งหลาย เป็นผู้ตื่นแล้ว เป็นผู้แจกธรรม พระผู้มีพระภาคเจ้าพระองค์นั้นทำให้แจ้ง ด้วยปัญญาอันยิ่งเองแล้ว สอนโลกนี้ทั้งเทวดา มาร พรหม ทุกหมู่สัตว์ทั้งสมณะและพราหมณ์ ทั้งเทวดาและมนุษย์ ให้รู้ทั่ว ทรงแสดงธรรมไพเราะในเบื้องต้น ในท่ามกลาง ในที่สุด พร้อมทั้ง อรรถทั้งพยัญชนะ ทรงประกาศพรหมจรรย์บริสุทธิ์บริบูรณ์สิ้นเชิง ก็การได้เห็นพระอรหันต์ทั้ง หลายเห็นปานนั้น ย่อมเป็นการดีแล ครั้งนั้นแล พราหมณ์ คฤหบดีชาวบ้านนครวินทะ พากันเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคเจ้า ยังที่ประทับ ครั้นแล้วบางพวกถวายอภิวาทพระผู้มีพระภาคเจ้า แล้วนั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง บางพวกประณมอัญชลีไปทางที่พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับ แล้วนั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง บาง พวกประกาศชื่อและโคตรในสำนักของพระผู้มีพระภาคเจ้า แล้วนั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง บาง พวกมีอาการเฉย ๆ นั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่ง ณ พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสกะพราหมณ์คฤหบดีชาวบ้านนครวินทะผู้นั่งเรียบร้อยแล้ว ดังนี้ว่า คฤหบดีทั้งหลาย ถ้าปริพาชกเจ้าลัทธิอื่นถามท่านทั้งหลายอย่างนี้ว่า คฤหบดีทั้งหลาย สมณพราหมณ์เช่นไร ไม่ควรสักการะ เคารพ นับถือ บูชา ท่านทั้งหลายถูกถามอย่างนี้แล้วจึง พยากรณ์อย่างนี้ว่า สมณพราหมณ์เหล่าใด ยังมีความกำหนัด ความขัดเคือง ความลุ่มหลงในรูป ที่รู้ได้ด้วยจักษุ-เสียงที่รู้ได้ด้วยโสต-กลิ่นที่รู้ได้ด้วยมานะ รสที่รู้ได้ด้วยชิวหา โผฏฐัพพะที่รู้ได้ ด้วยกาย-ธรรมารมณ์ที่รู้ได้ด้วยมโน ถ้ายังไม่ปราศจากแล้ว ยังมีจิตไม่สงบภายใน ยังประพฤติ ลุ่ม ๆ ดอน ๆ ทางกาย ทางวาจา ทางใจอยู่ สมณพราหมณ์เช่นนี้ ไม่ควรสักการะเคารพ นับถือ บูชา นั่นเพราะเหตุไร เพราะว่าแม้พวกเราก็ยังมีความกำหนัดความขัดเคือง ความลุ่มหลงใน รูป ที่รู้ได้ด้วยจักษุ-เสียงที่รู้ได้ด้วยโสต-กลิ่นที่รู้ได้ด้วยมานะ-รสที่รู้ได้ด้วยชิวหา โผฏฐัพพะที่รู้ได้ ด้วยกาย-ธรรมารมณ์ที่รู้ได้ด้วยมโน ยังไม่ปราศจากแล้ว ยังมีจิตไม่สงบภายใน ยังประพฤติ ลุ่ม ๆ ดอน ๆ ทางกาย ทางวาจา ทางใจอยู่ ก็เมื่อเราทั้งหลายไม่เห็นแม้ความประพฤติสงบ ของสมณพราหมณ์พวกนั้นที่ยิ่งขึ้นไปกว่าเราดังนี้ ฉะนั้น ท่านสมณพราหมณ์เหล่านั้น จึงไม่ ควรสักการะ เคารพ นับถือบูชา ดูก่อนคฤหบดีทั้งหลาย ถ้าปริพาชกเจ้าลัทธิอื่นถามท่านทั้งหลายอย่างนี้ว่า ดูก่อน คฤหบดีทั้งหลาย สมณพราหมณ์เช่นไร ควรสักการะเคารพ นับถือ บูชา ท่านทั้งหลายถูกถาม อย่างนี้แล้ว จึงพยากรณ์อย่างนี้ว่า สมณพราหมณ์เหล่าใด ปราศจากความกำหนัด ความขัดเคือง ความลุ่มหลงในรูปที่รู้ได้ด้วยจักษุ-เสียงที่รู้ได้ด้วยโสต-กลิ่นที่รู้ได้ด้วยมานะ-รสที่รู้ได้ด้วยชิวหา โผฏฐัพพะที่รู้ได้ด้วยกาย-ธรรมารมณ์ที่รู้ได้ด้วยมโน แล้ว มีจิตสงบแล้วภายใน ประพฤติสงบ 14 DOU พุท ธ ธ ร ร ม 2