การฝึกเป็นธัมมัญญบุคคล : หน้า 128/287

ขยายความในแต่ละข้อโดยละเอียดของสัปปุริสธรรม 7 1.ธัมมัญญุตา (ความเป็นผู้รู้จักธรรม หรือ ความเป็นผู้รู้จักเหตุ) สัปปุริสธรรม 7 หรือ วิธีสร้างคนดีที่โลกต้องการ 7 ประการนี้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ตรัสสอนไว้ในหัวข้อธรรมที่มีชื่อว่า “ธัมมัญญสูตร” ซึ่งมีวิธีการฝึกอย่างเป็นขั้นเป็นตอนไปตาม ลำาดับจากง่ายไปยาก เราจะได้มาศึกษากันไปทีละขั้นตอนอย่างละเอียด โดยเริ่มจากขั้นตอนที่ 1 คือ การฝึกให้เป็นธัมมัญญบุคคล พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสถึงวิธีการฝึกตนเองให้เป็นธัมมัญญบุคคล ไว้ดังนี้ “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ภิกษุเป็นธัมมัญญอย่างไร ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ย่อมรู้ธรรม คือ สุตตะ เคยยะ ไวยากรณะ คาถา อุทาน อิติวุตตกะ ชาตกะ อัพภูตธรรม เวทัลละ หากภิกษุไม่ พึ่งรู้จักธรรม คือ สุตตะ.... เวทัลละ เราก็ไม่พึ่งเรียกว่าเป็นธัมมัญญู แต่เพราะภิกษุรู้ธรรม คือ สุตตะ... เวทัลละ ฉะนั้นเราจึงเรียกว่าเป็นธัมมัญญู ด้วยประการฉะนี้” คำว่าย่อมรู้ธรรมนั้น “ธรรม” ในที่นี้พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงหมายถึง ธรรมที่ พระองค์ทรงสอนให้สรรพสัตว์เข้าถึง ในส่วนที่เป็นกุศลธรรม ซึ่งเป็นธรรมชาติอันบริสุทธิ์อยู่ ภายในตัวมนุษย์ทุกคน ถ้าใครเข้าถึงธรรมนี้ได้ จะทำให้คนนั้นมีกาย วาจา ใจ ใสสะอาดบริสุทธิ์ ซึ่งเป็นเหตุให้หลุดพ้นจากความทุกข์ทั้งปวง ธรรมชาติอันบริสุทธิ์ พระพุทธองค์ทรงเรียกว่า “สัจธรรม” ซึ่งเป็นธรรมที่พระองค์ได้ ตรัสรู้มาแล้วจึงนำธรรมนั้นมาเทศนาสั่งสอนต่อไปเรียกว่า “เทศนาธรรม” เมื่อผู้ฟังนำธรรม นั้นไปปฏิบัติเพื่อขัดเกลากาย วาจา ใจ จนกลายเป็นนิสัยรักศีล รักธรรม รักบุญ กลัวบาปขึ้น มาในใจ ก็เรียกว่า “ศีลธรรม” สำหรับคำว่า “ธัมมัญญู หรือ ผู้รู้ธรรม” ในที่นี้หมายถึงการรู้จัก “เทศนาธรรม” ทั้งนี้ เนื่องจากว่า ธรรมะที่พระองค์ทรงเทศน์มาตลอด 45 พรรษานั้น มีความหลากหลายแตกต่าง กันไป ขึ้นอยู่กับพื้นฐานของผู้ฟังว่ามีจริตอัธยาศัย มีพื้นฐานความรู้หรือความถนัดอย่างไร ยก ตัวอย่างเช่น บางครั้งผู้ถามถามในรูปแบบของโคลง ฉันท์ กาพย์ กลอน พระองค์ก็จะเทศน์สอน กลับไปในลักษณะเดียวกัน และบางครั้งก็มีรูปแบบการเทศน์เฉพาะแบบไป เช่น สอนในส่วนที่ มหามกุฏราชวิทยาลัย, “ธัมมัญญสูตร” พระสูตร และ อรรถกถา แปล อังคุตตรนิกาย สัตตกนิบาต เล่ม 37, พิมพ์ครั้งที่ 4, (กรุงเทพฯ : มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2543), หน้า 236-240. บทที่ 5 สั ป ป ริ ส ธ ร ร ม 7 (วิ ธี ส ร้ า ง ค น ดี ที่โลกต้องการ 7 ประการ) DOU 117 5