การรู้จักผลและการนั่งสมาธิ : หน้า 146/287

รถก็ชอบฝ่าไฟแดง รู้ไหมว่ามันไม่ดี รู้ แต่ก็ยังทำ เพราะมันเคยตัว นี่คือประเด็นของเมืองไทยเรา ส่วนหนึ่งเป็นผลมาจากการไม่ค่อยมีวินัยนั่นเอง จะเห็นได้ว่า การรู้จักผล (อัตตัญญู) คือเห็นผลอะไรสามารถมองย้อนแล้วบอกได้ว่า เกิดเพราะเหตุใด ข้อนี้ยากกว่าข้อแรก (ธัมมัญญู) เพราะผลอาจเกิดจากเหตุหลาย ๆ อย่างร่วมกัน เช่น คนตกนรกเพราะทำผิดศีลหลายข้อ ซึ่งการจะรู้ไปถึงสาเหตุได้ต้องอาศัยความลึกซึ้งขึ้นไป อีกชั้นหนึ่ง ดังนั้น การจะเป็นคนรู้จักผลได้ อีกทางหนึ่งจึงต้องหมั่นนั่งสมาธิ เพราะเหตุบางอย่าง เรามองไม่เห็นหรอก เป็นเหตุข้ามชาติมา อย่างนี้จะใช้ตำรับตำราอะไรก็ช่วยไม่ได้ แล้วมันก็ ยากแก่การอธิบายด้วย อย่างกรณีที่เกิดขึ้นในสมัยพุทธกาล มีเรื่องที่ไม่มีใครแก้ตก และไม่มี ใครสามารถอธิบายได้ แต่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงอธิบายให้ได้ แก้ไขให้ได้ ดังตัวอย่างจากในพระไตรปิฎกต่อไปนี้ สองตายายกำลังหุงข้าว เวลาเขาหุงข้าว เขาใช้หม้อดินหุง พอหุงเสร็จแล้วต้องเทน้ำออก การใช้หม้อดินเวลาตะแคงเทน้ำมันยาก เขาก็เลยมีเสวียน (สะเหวียน) ซึ่งถักด้วยหวายแล้วก็มี หูกลม ๆ 2 หู ก็รวบขึ้นมา พอรวบก็จับรัดแล้วก็เอียงหม้อดินทำให้น้ำข้าวไหลออกมาได้ คราว นี้มีอยู่วันหนึ่ง เสวียนมันเกิดถูกสะเก็ดถ่าน เลยไหม้ไฟ พอไหม้เสร็จแล้วพอดีลมบ้าหมูพัดมา หอบเอาเสวียนไหม้ไฟลอยขึ้นไป ก็มีอีกาตัวหนึ่งมันบินมาเอาหัวสอดเข้าไปในเสวียนพอดี เลย ไฟไหม้อีกาตกลงมาตาย คนทั้งหลายก็ตอบไม่ได้ว่าทำไมจึงเกิดเหตุการณ์เช่นนี้ แต่เรื่องนี้เมื่อมาถามพระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์สามารถตรัสบอกถึงเหตุได้เลยว่า ที่อีกาตัวนั้นต้องมาโดนไฟไหม้ตายในครั้งนี้เพราะว่า ภพในอดีตอีกาตัวนี้เคยเกิดเป็นคน และ เป็นนักฝึกวัวฝีมือดี แต่ไปเจอวัวดื้อตัวหนึ่ง มันไม่ยอมให้ฝึก พอฝึกไม่ได้ก็ขัดใจขึ้นมา เลยเอา เชือกจุ่มน้ำมันจนชุ่ม เอาเชือกพันคอวัวไว้ แล้วก็จุดไฟจนวัวตาย ชาตินี้คนฝึกวัวคนนั้นได้มา เกิดเป็นอีกา กรรมบันดาลให้บินไปพอดีเอาหัวสอดเข้าไปในเสวียนไหม้ไฟ ไฟเลยไหม้อีกาตก ลงมาตาย เรื่องนี้คนอื่นตอบไม่ได้มีแต่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตอบได้ มหามกุฏราชวิทยาลัย, “เรื่องชน 3 คน” พระสูตร และ อรรถกถา แปล อังคุตตรนิกาย คาถาธรรมบท เล่ม 42, พิมพ์ครั้งที่ 4, (กรุงเทพฯ : มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2543), เล่มที่ 42 หน้า 54-60. บทที่ 5 สั ป ป ริ ส ธ ร ร ม 7 (วิ ธี ส ร้ า ง ค น ดี ที่โลกต้องการ 7 ประการ) DOU 135