ความสำคัญของบริษัท 4 : หน้า 193/287

ความสําคัญของบริษัท 4 เหตุที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงให้ความสำคัญกับบุคคลทั้ง 4 กลุ่มนี้ เพราะว่าแต่ละ กลุ่มล้วนมีผลต่อการเผยแผ่พระพุทธศาสนาเป็นอย่างมาก หากพิจารณาให้ดี จะพบว่าใน ประวัติศาสตร์ของการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า จะมีบุคคลทั้ง 4 กลุ่ม เข้ามามีส่วนเกี่ยวข้องเสมอ บางครั้งก็เกี่ยวข้องในด้านที่คอยสนับสนุนค้ำจุนพระศาสนา แต่ บางครั้งก็มาในรูปแบบของการจ้องทำลาย นี้จึงเป็นคำตอบว่า ทำไมพระภิกษุจึงต้องเอาใจใส่ ต่อบุคคลทั้ง 4 กลุ่มนี้ให้มากเป็นพิเศษ บุคคล 4 กลุ่มดังกล่าว เปรียบแล้วก็เหมือนกับดาบ 2 คม ถ้าเห็นดีด้วย ก็จะเป็นผลดี กับพระศาสนา แต่ถ้าไม่เห็นดีด้วย ก็อาจขัดขวางให้การเผยแผ่ทำได้ช้าลง ที่เป็นเช่นนี้เพราะว่า ทั้ง 4 กลุ่มต่างมีขุมกำลังที่แตกต่างกันไป กลุ่มกษัตริย์ หรือนักปกครอง จะมีขุมกำลังคืออำนาจการปกครองบริหาร ถือว่า เป็นกลุ่มที่มีอิทธิพลมาก โดยเฉพาะในสมัยพุทธกาล เพราะกษัตริย์จะเป็นใหญ่ มีอำนาจ และ เป็นที่เคารพนับถือของประชาชน ดังนั้นหากทำให้กลุ่มนี้เห็นดีด้วยได้ การเผยแผ่พระพุทธ ศาสนาก็จะทำได้ง่ายเช่นกัน กลุ่มพราหมณ์ หรือนักวิชาการ จะมีขุมกำลังคือความรู้ ก็เป็นอีกกลุ่มหนึ่งที่มีผลต่อ การเผยแผ่มาก เพราะเป็นผู้มีความรู้ และมีลูกศิษย์ลูกหามากมาย ความสำคัญก็จะคล้ายกับ กษัตริย์เช่นกัน คือหากทำให้ยอมรับได้แล้ว คนอื่น ๆ ก็จะยอมรับตามกันไปด้วย กลุ่มคฤหบดี หรือผู้มีอาชีพมั่นคง จะมีขุมกำลังคืออำนาจการเงิน เป็นกลุ่มที่เมื่อ ให้การยอมรับนับถือ หรือเลื่อมใสศรัทธาในพระพุทธศาสนาแล้ว ก็จะเป็นกำลังสำคัญในการ ทะนุบำรุงพระพุทธศาสนา ซึ่งในสมัยพุทธกาลก็มีคฤหบดีที่ได้รับการแต่งตั้งว่าเป็นเลิศในการ ถวายทาน ทั้งฝ่ายอุบาสกและอุบาสิกาเป็นจำนวนมาก กลุ่มสมณะ หรือนักบวช จะมีขุมกำลังคือความเห็นที่มีอำนาจยึดเหนี่ยวจิตใจของผู้คน เป็นกลุ่มสำคัญยิ่งในการเผยแผ่พระพุทธศาสนา เพราะเป็นกลุ่มผู้นำทางด้านจิตวิญญาณ ซึ่ง เป็นที่เคารพนับถือทั้งของกษัตริย์ พราหมณ์ คฤหบดี และมหาชน และเพราะบุคคลเหล่านี้มีจริตอัธยาศัย ขนบธรรมเนียมประเพณีของแต่ละกลุ่มแตก ต่างกันไป พระภิกษุที่จะเข้าไปเป็นกัลยาณมิตรให้ จึงต้องวางตัวให้เหมาะสมกับทุกกลุ่มคน 182 DOU พุท ธ ธ ร ร ม 2