ข้อความต้นฉบับในหน้า
4. สักการะเคารพนับถือบูชาท่านผู้ใหญ่ทั้งหลาย มองเห็นความสำคัญแห่งถ้อยคำของ
ท่านว่าเป็นสิ่งอันพึงรับฟัง
5. บรรดากุลสตรีกุมารีทั้งหลาย ให้อยู่ดีโดยมีถูกข่มเหง หรือฉุดคร่าขืนใจ
6. เคารพสักการบูชาเจดีย์ (ปูชนียสถานและปูชนียวัตถุ ตลอดถึงอนุสาวรีย์ต่าง ๆ) ของ
คนในชุมชน (ประจำชาติ) ทั้งหลาย ทั้งภายในและภายนอก ไม่ปล่อยให้พลีกรรมอันชอบ
ธรรมที่เคยให้เคยทําแก่เจดีย์เหล่านั้นเสื่อมทรามไป
7. จัดให้ความอารักขา คุ้มครอง ป้องกัน อันชอบธรรม แก่พระอรหันต์ทั้งหลาย (ใน
ที่นี้กินความกว้าง หมายถึงบรรพชิตผู้ดำรงธรรม เป็นหลักใจของประชาชนทั่วไป) ตั้งใจว่าขอ
พระอรหันต์ทั้งหลายที่ยังมิได้มา จึงมาสู่แว่นแคว้น ที่มาแล้วจึงอยู่ในแว่นแคว้นโดยผาสุก
จากหลักอปริหานิยธรรมหรือหลักการทำงานเป็นทีมอย่างมีประสิทธิภาพ ทั้ง 7 ประการ
ที่กล่าวมาข้างต้น เราจะเห็นได้ชัดว่า
อปริหานิยธรรมข้อที่ 1 และข้อ 2 ก็ไม่เป็นไปตามนั้น ดูแต่สภาผู้แทนราษฎรซึ่งเป็น
ตัวแทนอำนาจของประชาชน บรรดาผู้แทนทั้งหลายเข้าประชุมก็ไม่พร้อมเพรียง ไม่สม่ำเสมอเวลา
ประชุมก็ทะเลาะเบาะแว้งกัน ส่งผลมาสู่ประชาชนที่ถือข้างผู้แทนตนก็ทะเลาะเบาะแว้งกันไปด้วย
อปริหานิยธรรมข้อที่ 3 ก็เสื่อมด้วยเช่นกัน การบัญญัติและแก้ไขกฎหมาย โดยเฉพาะ
รัฐธรรมนูญก็ไร้หลักการ มีแต่จะทำตามความต้องการเพื่อสนองประโยชน์ของฝ่ายตน การ
บังคับใช้กฎหมายก็ไม่เป็นธรรม เรียกกันว่า 2 มาตรฐานซึ่งเป็นเช่นนี้มาเนิ่นนานแล้ว สะสม
จนกลายเป็นปัญหาใหญ่ ยุ่งเหยิงจนเกินจะเยียวยา
อปริหานิยธรรมข้อที่ 4 ก็เสื่อมเช่นกัน ผู้เป็นใหญ่ ผู้ใหญ่ของบ้านเมืองทุกระดับ ถูก
ดูหมิ่น เหยียดหยาม ย่ำยี อย่างไม่เคยเป็นมาก่อน โดยที่ท่านทั้งหลายเหล่านั้นไม่สามารถจะ
ตอบโต้ได้ ดูเหมือนว่าคุณธรรมเรื่องการอ่อนน้อมถ่อมตน เคารพผู้ใหญ่ ให้เกียรติผู้อาวุโส ได้
ถูกคนบางกลุ่มละทิ้งไปแล้ว
อปริหานิยธรรมข้อที่ 5 ก็เสื่อมด้วยเช่นกัน มีการกดขี่ทางเพศ ไม่ค่อยให้ความสําคัญ
กับความคิดเห็นของฝ่ายหญิงเท่าที่ควร บางอาชีพ บางตำแหน่ง ก็ผูกขาดไว้สำหรับเพียงเพศ
ชายเท่านั้น ปัญหาโสเภณี หญิงสาวหรือเด็กรุ่นสาวถูกบังคับให้ขายบริการทางเพศตามสถาน
106 DOU พุท ธ ธ ร ร ม 2