วิธีการวางตัวกับบุคคลทั้ง 4 กลุ่ม : หน้า 196/287

เห็น วัฒนธรรมประเพณี รวมทั้งจริตอัธยาศัยในแต่ละกลุ่มอาจแตกต่างกันไป และแม้กระทั่ง ในกลุ่มเดียวกันก็อาจจะยังมีความแตกต่างกันอีก แต่โดยรวมแล้ว พระภิกษุจะต้องมี กิริยาอาการอันน่าเลื่อมใสตามกรอบของพระธรรมวินัย เมื่อเข้าไปสู่ชุมชนใดแล้วต้องไม่เก้อเขิน สง่างาม สมกับเป็นสมณะผู้บริบูรณ์ด้วยศีล สมาธิ ปัญญา และต้องไม่เป็นที่น่ารังเกียจของทุก ชุมชนเช่นเดียวกับพระบรมศาสดาสัมมาสัมพุทธเจ้า ที่ทรงตรัสว่าพระองค์เข้าไปสู่บริษัทใด ย่อม กลมกลืนกับบริษัทนั้นได้ทันที หมายความว่าพระองค์ทรงทราบถึงความพอดี และทรงปฏิบัติ พระองค์เมื่ออยู่ท่ามกลางสมาคมนั้น ๆ ได้อย่างดีไม่มีที่ติสักนิดเดียว ในอาการที่ควรกระทำ 5 ประการ มีตัวอย่างดังต่อไปนี้ 1. เข้าไปหา กรณีนี้สามารถดูตัวอย่างจากการบิณฑบาตของพระภิกษุ ก็จะเห็นราย ละเอียดได้อย่างชัดเจน ทั้งนี้เนื่องจากว่า เป็นกิจวัตรประจำวันที่พระภิกษุจะต้องเข้าไปหา สาธุชนในทุกระดับ ทั้งกษัตริย์ พราหมณ์ คฤหบดี ก็จึงต้องเข้าไปหาด้วยอาการอย่างนี้คล้าย ๆ กัน และหากจะต่างกันไปบ้างก็คงอยู่ที่วัตถุประสงค์ของการเข้าไปหา ในส่วนของพระวินัย 1 พระพุทธองค์ทรงสอนให้พระภิกษุเข้าไปบิณฑบาต ดังนี้ “ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้เที่ยวบิณฑบาตเป็นวัตร คิดว่าจักเข้าบ้านในบัดนี้ เมื่อ ปกปิดมณฑลสาม จึงนุ่งให้เป็นปริมณฑล คาดประคดเอว ห่มผ้าซ้อน 2 ชั้น กลัดลูกดุม ล้าง 2 บาตรแล้ว ถือเข้าบ้านโดยเรียบร้อย ไม่ต้องเร่งรีบ พึงปกปิดกายด้วยดีไปในละแวกบ้าน จึงสำรวมด้วยดีไปในละแวกบ้าน จึงมีตาทอดลง ไปในละแวกบ้าน อย่าเลิกผ้าไปในละแวกบ้าน อย่าหัวเราะลั่นไปในละแวกบ้าน จึงมีเสียงน้อย ไปในละแวกบ้าน อย่าโยกกายไปในละแวกบ้าน อย่าไกวแขนไปในละแวกบ้าน อย่าโคลงศีรษะ ไปในละแวกบ้าน อย่าค้ำกายไปในละแวกบ้าน อย่าคลุมศีรษะไปในละแวกบ้าน อย่าเดิน กระโหย่งไปในละแวกบ้าน เมื่อเข้านิเวศน์จึงกำหนดว่า จักเข้าทางนี้ จักออกทางนี้ อย่ารีบร้อนเข้าไป อย่ารีบร้อน ออกเร็วนัก อย่ายืนไกลนัก อย่ายืนใกล้นัก อย่ายืนนานนัก อย่ากลับเร็วนัก จึงยืนกำหนดว่า เขา ประสงค์จะถวายภิกษาหรือไม่ประสงค์จะถวาย ถ้าเขาพักการงาน ลุกจากที่นั่งจับทัพพี หรือจับ มหามกุฏราชวิทยาลัย, “วัตตขันธกะ ปิณฑจาริกวัตร” พระวินัยปิฎก เล่มที่7 จุลวรรค ทุติยภาค และอรรถกถา เล่ม 9, พิมพ์ ครั้งที่ 4, (กรุงเทพฯ : มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2543), หน้า 349. หมายถึง การนุ่งห่มผ้าให้เรียบร้อยตามพระวินัย 2 บทที่ 5 สั ป ป ริ ส ธ ร ร ม 7 (วิ ธี ส ร้ า ง ค น ดี ที่โลกต้องการ 7 ประการ) DOU 185 5