ข้อความต้นฉบับในหน้า
คำว่า “ชอบ” ในที่นี้มิได้หมายความว่า ชอบใจพอใจ แต่หมายความว่า ถูกต้อง
ไม่ผิดพลาด เหมือนคำว่า เห็นชอบ มิได้หมายความว่า เห็นแล้วก็ชอบใจ แต่หมายความว่าเห็น
ถูกต้องไม่ผิดพลาด ข้ออื่น ๆ ก็มีความหมายอย่างนี้เหมือนกัน ดังจะได้อธิบายต่อไป
รายละเอียดของมรรคทั้ง 8 ประการ
สัมมาทิฏฐิ
องค์มรรคข้อที่ 1 สัมมาทิฏฐิ
1
ทิฏฐิ แปลว่า ความเห็น ความเห็นที่ว่านี้หมายถึงความเห็นของใจ คือคนเราทุกคนที่
มีอวัยวะสมบูรณ์ อาจเห็นอะไร ๆ ได้ 2 ทาง คือเห็นทางตา เรียกว่าพบเห็น กับ เห็นทางใจ เรียก
ว่าคิดเห็น ความเห็นที่เรียกว่า ทิฏฐิ ได้แก่ความเห็นทางใจเท่านั้น คือใจคิดไปเห็นไป เห็นด้วย
อำนาจความคิด ก็เรียกว่า คิดเห็น ทางศาสนาเรียกว่า ทิฏฐิ
คำว่า “ทิฏฐิ” เป็นคำกลาง ๆ อาจหมายถึงทิฏฐิที่ดีก็ได้ หมายถึงทิฏฐิที่ไม่ดีก็ได้
ถ้าเป็นความเห็นที่ดี คือเห็นถูกต้องก็เรียกว่า สัมมาทิฏฐิ ถ้าเป็นความเห็นที่เสียคือเห็น
ผิดก็เรียกว่า มิจฉาทิฏฐิ
ทิฏฐิ คือความเห็นของแต่ละคนนี่แหละ คือจุดเริ่มแห่งความประพฤติของตน ใครมี
มิจฉาทิฏฐิ คือเห็นผิดเป็นชอบ เขาก็จะเดินไปในทางผิด กลายเป็นคนชั่ว คนอันธพาล เป็นโจร
ถึงความวิบัติย่อยยับในที่สุด ใครมีสัมมาทิฏฐิคือผู้เห็นถูกต้อง อะไรผิดเห็นว่าผิด อะไรถูกเห็น
ว่าถูก เขาก็จะเดินไปในทางถูก มีความสุขความเจริญยิ่ง ๆ ขึ้น
เพราะฉะนั้น ในการดำเนินตามมรรคข้อต้น อันเป็นก้าวแรก พระบรมศาสดาของเรา
จึงทรงสอนให้ปรับปรุงความคิดเห็นให้ถูกต้องก่อน คือให้เป็นคนมีสัมมาทิฏฐิ อย่าเป็นคนมี
มิจฉาทิฏฐิ
ลักษณะของสัมมาทิฏฐิ มีดังนี้
ก. ความหมายเบื้องสูง หมายถึง มีญาณ รู้อริยสัจ 4 ความรู้อริยสัจ 4 ด้วยญาณ
นี่แหละเป็นสัมมาทิฏฐิอย่างสมบูรณ์
v
'ปิ่น มุทุกันต์, แนวสอนธรรมะ ตามหลักสูตรนักธรรมตรี, (กรุงเทพฯ : คลังวิทยา, 2514), หน้า 128-140.
บทที่ 6 ม ร ร ค 8 (ห น ท า ง ปฏิบัติเพื่อการดับทุกข์ 8 ประการ) DOU 225