การฝึกตนให้เป็นอัตถัญญู : หน้า 150/287

ต้องอดทนฝึกตนให้สร้างความดีเรื่อยไป แม้จะต้องกระทบกระทั่งกับสิ่งใด มีอุปสรรค เพียงไหน ก็ปักใจมั่นไม่ย่อท้อ กัดฟันสู้ทำความดีเรื่อยไป ทั่วไป ตัวอย่างการนำความรู้เรื่องอัตถัญญูไปใช้ปฏิบัติในชีวิตประจำวันสำหรับบุคคล เมื่อรู้จักว่า อัตตัญญู คือ เป็นผู้รู้อรรถ รู้ผล รู้เนื้อความ เข้าใจนัยต่าง ๆ ในพระธรรม คำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าแล้ว ก็ให้นำมาฝึกหัดปฏิบัติตามด้วยกาย วาจา และใจ เพราะ การจะเป็นอัตถัญญบุคคลได้ จะต้องฝึกให้เป็นธัมมัญญบุคคลก่อน โดยการศึกษาพระธรรมคำ สั่งสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าจนสามารถจดจำ และสรุปสาระสำคัญได้ในระดับหนึ่ง จาก นั้นจึงนําคําสอนที่ได้ศึกษานั้น มาพัฒนาตนเองให้เป็นอัตถัญญบุคคล ด้วยการไตร่ตรอง ธรรมะจนเข้าใจอย่างถูกต้องแตกฉาน แล้วนำมาฝึกฝนอบรมตนจนเกิดเป็นคุณธรรมภายใน ฝึกทําความเข้าใจในเนื้อความธรรมะต่าง ๆ ให้แตกฉาน ให้รู้ถึงความมุ่งหมายของ หลักธรรมนั้น ๆ ว่ามีวัตถุประสงค์หรือเหตุผลอย่างไร แล้วสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้อย่าง ถูกต้อง อีกทั้งสามารถวิเคราะห์ได้ว่า ผู้ที่ตนเองต้องไปทำหน้าที่กัลยาณมิตรให้นั้น มีจุด ประสงค์หรือความต้องการอะไร เมื่อมีปัญหาสามารถค้นหาสาเหตุที่มาแล้วช่วยแก้ไขให้ได้ ศึกษาให้รู้ว่า ความสุขเป็นผลมาจากการทําความดี ทุกข์เป็นผลมาจากการทําความชั่ว สอบไล่ได้เป็นผลมาจากความขยันความตั้งใจเรียน สอบไล่ตกก็ทราบว่านั่นเป็นผลมาจาก ความเกียจคร้าน ความไม่ตั้งใจศึกษาเล่าเรียน เป็นต้น หรือ เมื่อไม่ประสบความสำเร็จในการ ประกอบอาชีพทำมาหากินในทางสุจริต การศึกษาเล่าเรียน หรือในการทำกิจต่าง ๆ ก็รู้ว่าเป็น เพราะขาดหลักอิทธิบาท 4 กล่าวคือ ไม่มีฉันทะ วิริยะ จิตตะ วิมังสา ในการประกอบอาชีพนั้น ในการศึกษาเล่าเรียนนั้น หรือในการทำงานนั้น เป็นต้น ศึกษาหลักธรรมหรือภาษิตข้อนั้น ๆ ว่ามีความหมายอย่างไร หลักนั้น ๆ มีความมุ่ง หมายอย่างไร กำาหนดไว้หรือพึงปฏิบัติเพื่อประสงค์ประโยชน์อะไร การงานที่ตนกระทำอยู่มี ความมุ่งหมายอย่างไร เมื่อทำไปแล้วจะบังเกิดผลอะไรบ้างดังนี้เป็นต้น ศึกษาให้รู้ว่าเมื่อมีเหตุก็ย่อมมีผล เมื่อมีปัญหาอันใดเกิดขึ้นเราจะต้องใช้หลักเหตุผล มาพิจารณาปัญหาเหล่านั้น เพราะผลเกิดจากเหตุเสมอ การรู้จักเปรียบเทียบเหตุและผล จะ ทำให้เราเป็นคนใจกว้างยอมรับฟังเหตุผลของผู้อื่น บทที่ 5 สั ป ป ริ ส ธ ร ร ม 7 (วิ ธี ส ร้ า ง ค น ดี ที่ โ ล ก ต้ อ ง ก า ร 7 ประการ) DOU 139