ตัวอย่างการกระทำที่เหมาะสม : หน้า 199/287

สิ่งสําคัญ ดังตัวอย่างเรื่องของสามเณรนิโครธ ที่ทำให้พระเจ้าอโศกทรงเกิดความเลื่อมใส จน เป็นเหตุให้พระพุทธศาสนาเจริญรุ่งเรืองในสมัยนั้นอย่างมากมาย เรื่องของสามเณรนิโครธ เกิดขึ้นเพราะ วันหนึ่งพระเจ้าอโศกทรงทอดพระเนตรเห็น สามเณรเดินไปด้วยอาการงดงามน่าเลื่อมใส จึงทรงโปรดให้นิมนต์สามเณรมาในพระราชวัง เมื่อ สามเณรเข้ามาด้วยอาการอันสงบแล้ว พระองค์ตรัสบอกสามเณรว่า ให้หาที่นั่งอันควรแล้ว นิมนต์นั่งเถิด สามเณรนั้นเหลียวดูข้างโน้นข้างนี้แล้วคิดว่า บัดนี้ ไม่มีภิกษุเหล่าอื่น จึงเดิน เข้าไปใกล้บัลลังก์ ซึ่งยกเศวตฉัตรกั้นไว้แล้วแสดงอาการแด่พระราชา เพื่อต้องการให้ทรงรับบาตร พระราชาทรงทอดพระเนตรเห็นสามเณรนั้นกำลังเดินเข้าไปใกล้บัลลังก์นั้น จึงทรงดำริว่า วันนี้ เอง สามเณรรูปนี้จักเป็นเจ้าของราชมณเฑียรนี้ในบัดนี้ สามเณรถวายบาตรที่พระหัตถ์พระราชา แล้วขึ้นนั่งบนบัลลังก์ พระราชาทรงน้อมถวายอาหารทุกชนิด คือ ข้าวต้ม ของควรเคี้ยว และ ข้าวสวย ที่เตรียมไว้เพื่อประโยชน์แก่สามเณร จากเรื่องตัวอย่างของสามเณรนิโครธ จะเห็นว่า เมื่อได้รับการเชื้อเชิญให้นั่ง สามเณรยังต้องดูว่า ณ ที่นั้นมีพระภิกษุที่เราต้องให้ความเคารพอยู่ด้วยไหม เมื่อไม่มี จึง คิดว่าเรานี้เป็นผู้มีศีลสูงสุด ควรแก่อาสนะที่ดีที่สุด คือบนบัลลังก์ใต้เศวตฉัตร การ กระทำของสามเณรนี้ เป็นที่ถูกพระราชหฤทัย แต่มิได้หมายความว่าจะสามารถทำอย่าง สามเณรนิโครธได้ทุกครั้ง เพราะนี้ขึ้นอยู่กับสถานการณ์ และวิจารณญาณของผู้ที่ฝึกฝน อบรมตนเองมาอย่างดี เรื่องนี้จึงเป็นตัวอย่างที่ดีที่ชี้ให้เห็นว่า การกระทำที่เหมาะสม มี ผลต่อความเจริญของพระพุทธศาสนา 4. การนั่ง ประการถัดมา พระพุทธองค์ตรัสว่า “พึงนั่งอย่างนี้” ซึ่งอาการนั่งที่ถูกต้อง นั้น ควรมีลักษณะ 6 อย่าง ดังนี้ ะ 2 1. ไม่นั่งไกลเกินไป 2. ไม่นั่งใกล้เกินไป 3. ไม่นั่งเหนือลม มหามกุฏราชวิทยาลัย, “ปฐมสมันตปาสาทิกาแปล” พระวินัยปิฎก มหาวิภังค์ ปฐมภาค เล่ม 1, พิมพ์ครั้งที่ 4, (กรุงเทพฯ : มหา มกุฏราชวิทยาลัย, 2541), หน้า 84. - “มหานิทานสูตร” พระสูตร และ อรรถกถา แปล ทีฆนิกาย มหาวรรค เล่ม 13, (2541), หน้า 189. 188 DOU พุท ธ ธ ร ร ม 2