ข้อความต้นฉบับในหน้า
ท่าน เพื่อให้เกิดความเข้าใจที่ถูกต้อง ขณะเดียวกันต้องลงมือปฏิบัติฝึกฝนอบรมตนเองไปด้วย
การจะเข้าใจนัยได้ดีและรวดเร็วที่สุด ก็โดยการนำไปปฏิบัติ เพราะเราจะพบกับ
ประสบการณ์จริง เมื่อเกิดข้อสงสัยก็สอบถามกับครูผู้ทรงภูมิรู้ภูมิธรรม หรือพระอาจารย์ดังที่
กล่าวไว้แล้วข้างต้น ซึ่งการหมั่นเข้าหา สอบถาม พร้อมกับการฝึกปฏิบัติ จะทำให้เข้าใจได้อย่าง
แตกฉานลึกซึ้ง และมองเห็นภาพการฝึกที่ชัดเจนยิ่งขึ้น
สำหรับฆราวาสนั้น
หากจะกล่าวถึงเป้าหมายชีวิตสูงสุดแล้วก็คงเหมือนกับพระภิกษุ คือ
การบรรลุมรรคผลนิพพาน แต่ด้วยสถานภาพที่แตกต่างกัน วิธีการที่จะปฏิบัติไปให้ถึง
เป้าหมายสูงสุด จึงอาจแตกต่างกันไป แต่อย่างไรก็ตาม เป้าหมายสูงสุดของทุกคนก็คือ ต้อง
ละกิเลสให้ได้ ซึ่งก็คือกิเลสใหญ่ 3 ตระกูล ได้แก่ โลภะ โทสะ โมหะ
วิธีละกิเลสสำหรับฆราวาส ง่ายที่สุดคือแก้ในสิ่งตรงข้ามกันกับกิเลสทั้ง 3 ตระกูล
คือ แก้โลภะด้วยการให้ทาน แก้โทสะด้วยการรักษาศีล เพื่อควบคุมกาย วาจา แก้โมหะความ
ไม่รู้ด้วยการเจริญสมาธิภาวนาเพื่อให้ได้ปัญญา
2.ลงมือฝึกปฏิบัติอย่างจริงจัง
เมื่อเราทราบแล้วว่า การละหรือกำจัดกิเลส 3 ตระกูลของฆราวาส ต้องอาศัยทาน ศีล
ภาวนา ซึ่งต้องทำเป็นประจำทุกวันอย่างสม่ำเสมอไม่ให้ขาด ควบคู่ไปกับการประกอบอาชีพ
หรือหน้าที่การงานในทางโลก เพื่อให้กิเลสนั้นบรรเทาเบาบางลงไปให้ได้มากที่สุด จนกว่าจะ
หมดกิเลสบรรลุมรรคผลนิพพานได้ตามเป้าหมายสูงสุดของชีวิต ด้วยเหตุนี้จึงต้องทำทาน รักษา
ศีล และเจริญภาวนาทุกวัน โดยยึดหลักทีว่า
1. เช้าใดยังไม่ได้ทำทาน เช้านั้นอย่าเพิ่งรับประทานข้าว
2. วันใดยังไม่ได้ตั้งใจรักษาศีล วันนั้นอย่างเพิ่งออกจากบ้าน
3. คืนใดยังไม่ได้สวดมนต์เจริญสมาธิภาวนา คืนนั้นอย่าเพิ่งนอน
1
พระสมชาย ฐานวุฑโฒ, มงคลชีวิตฉบับธรรมทายาท, (กรุงเทพฯ : ฐานการพิมพ์, 2542), หน้า 49.
138 DOU พุท ธ ธ ร ร ม 2