นวังคสัตถุศาสน์ : หน้า 129/287

เป็นข้อบังคับ เรียกว่า วินัย หรือบางครั้งก็เทศน์โดยใช้วิธีระลึกชาติมาตรัสเล่าให้ฟัง ซึ่งรูปแบบ การเทศน์ที่แตกต่างกันอย่างนี้ พระองค์ทรงจำแนกออกเป็น 9 ประเภท ได้แก่ สุตตะ เคยยะ ไวยากรณะ คาถา อุทาน อิติวุตตกะ ชาตกะ อัพภูตธรรม และเวทัลละ 14 คำสอนทั้ง 9 ประเภทนี้ เรียกอีกอย่างว่า “นวังคสัตถุศาสน์” ซึ่งเป็นธรรมะทั้งหมดที่ พระองค์ทรงเทศนาไว้ในครั้งพุทธกาล ธรรมะเหล่านี้ พระภิกษุที่ได้ยินได้ฟังช่วยกันทรงจำเอาไว้ และถ่ายทอดบอกต่อกันมาจากรุ่นสู่อีกรุ่นเรื่อยไป จนกระทั่งกลายมาเป็นพระไตรปิฎกในยุค ปัจจุบัน ซึ่งมีด้วยกัน 3 ปิฏก คือ 1. พระวินัยปิฎก รวบรวมเรื่องวินัย หรือศีลของพระภิกษุและภิกษุณี ซึ่งในที่นี้ก็คือ ธรรมะบางส่วนใน สุตตะ 2. พระสุตตันตปิฏก รวบรวมเรื่องพระธรรมเทศนาทั่ว ๆ ไป ซึ่งในที่นี้ได้แก่ธรรมะ บางส่วนในสุตตะและไวยากรณะ กับเคยยะ คาถา อุทาน อิติวุตตกะ ชาตกะ อัพภูตธรรม และ เวทัลละ 3. พระอภิธรรมปิฎก รวบรวมเรื่องธรรมะล้วน ๆ ที่เป็นปรมัตถธรรม ซึ่งในทีนี้ก็คือ ส่วนที่เป็น ไวยยากรณะ นนเอง ดังนั้น การรู้ธรรมในปัจจุบัน จึงหมายถึง การรู้ธรรมะที่มีอยู่ในพระไตรปิฎก จุดมุ่งหมายของการรู้จักธรรม 3 การได้ศึกษาธรรมะของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าที่มีอยู่ในพระไตรปิฎก ก็เพื่อรู้ให้ได้ว่า พระองค์ทรงสอนอะไรบ้าง จะได้นำความรู้นั้นมาเป็นกรอบในการดำเนินชีวิตได้อย่างถูกต้อง ตรงทาง คืออย่างน้อยก็ได้สร้างบุญบารมี ทำความดีตามที่พระองค์ทรงสอนไว้ และไม่พลาดไป ทำบาปกรรมความชั่วทั้งหลาย ที่พระองค์ทรงห้ามไว้ไม่ให้กระทำ นอกจากนั้น หากพระภิกษุศึกษาพระไตรปิฎกด้วยความแยบคายแล้ว ก็ควรจะสรุป หลักธรรมหรือสาระสำคัญออกมาให้ได้ ดังต่อไปนี้ เป็นต้น 2-3 องค์ 9 แห่งคำสอนพระศาสดา หรือธรรมะ 9 ประเภทที่เป็นคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า มหาวิทยาลัยธรรมกาย แคลิฟอร์เนีย, แม่บทการฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา, (ปทุมธานี : กองวิชาการ มหาวิทยาลัยธรรมกาย แคลิฟอร์เนีย, 2543), หน้า 57-60 118 DOU พุ ท ธ ธ ร ร ม 2 2