การประเมินศรัทธาและการปฏิบัติของพระภิกษุและฆราวาส : หน้า 161/287

ความเลื่อมใสในระดับใช้ชีวิตเป็นเดิมพัน หมายความว่า พระภิกษุจะต้องพากเพียร ปฏิบัติชนิดไม่มีข้อแม้ เงื่อนไข และข้ออ้างใด ๆ ทั้งสิ้น ไม่ว่าจะมีอุปสรรคหรือลำาบากยากแค้น เพียงใด ก็ต้องเพียรพยายามเรื่อยไป โดยมีเป้าหมายคือการบรรลุมรรคผลนิพพาน ด้วยวิธีการอย่างนี้ พระภิกษุจึงต้องหมั่นพิจารณาศรัทธาที่ตนเองมีอยู่เสมอ เช่น ประเมิน ตนเองว่า วันนี้ตั้งใจฝึกฝนอบรมตนเองไปมากน้อยแค่ไหน ยังคงมีความตั้งใจที่จะประพฤติ หรือมีข้อวัตรปฏิบัติทางกาย วาจา ใจ ใด ๆ ที่ไม่ได้ปฏิบัติตาม พรหมจรรย์ให้ก้าวหน้าหรือไม่ คําสอนของพระพุทธองค์ เป็นต้น ดังนั้น วิธีการประเมินศรัทธาของพระภิกษุ คือ ให้พิจารณาว่า ตนเองพยายามฝึกฝน ขัดเกลา กาย วาจา ใจ ตามคำสอนของพระพุทธองค์อย่างเอาชีวิตเป็นเดิมพันแล้วหรือยัง สําหรับฆราวาส อาจใช้หลักการประเมินแบบเดียวกันกับพระภิกษุ ด้วยเหตุที่บทฝึกปฏิบัติของฆราวาสคือ การทำทาน รักษาศีล และเจริญภาวนา ฆราวาสจึงควรพิจารณาตนเองว่า เราทุ่มเทฝึกปฏิบัติ ได้ดีเพียงใด อาทิเช่น การทำทาน อาจพิจารณาดังนี้ 1.เราทําทานสม่ำเสมอทุกวันหรือไม่ 2.เราสามารถทําทานตามหลักการทำทานที่ได้บุญมากหรือไม่ โดยพิจารณาจาก 2.1 รักษาใจให้ผ่องใสทั้งก่อนทำ ขณะทำ และหลังทำได้หรือไม่ 2.2 จัดเตรียมทานได้ประณีตหรือไม่ 2.3 วัตถุทาน เจตนา ผู้รับทานของเรา บริสุทธิ์หรือไม่ 2.4 เราให้ทานด้วยความเคารพเลื่อมใส และให้ด้วยมือตนหรือไม่ ส่วนการรักษาศีล และการเจริญสมาธิภาวนา ก็สามารถใช้หลักการในทำนองเดียวกัน โดยอาศัยเกณฑ์ที่ว่า “เราทุ่มเทเอาชีวิตเป็นเดิมพันในการสร้างบารมีเหมือนกับพระสัมมาสัม พุทธเจ้าหรือไม่” 2. วิธีประเมินตนเองด้วย ศีล 150 DOU พุท ธ ธ ร ร ม 2