ข้อความต้นฉบับในหน้า
ชนเหล่าใดเหล่าหนึ่งในอดีตกาล...ในอนาคตกาล....ในปัจจุบันกาลเสื่อมจากกุศลธรรม
ชนเหล่านั้น ทั้งปวง ก็เสื่อมแล้วจากกุศลธรรม เพราะธรรม 6 ประการนี้แล
เพราะประกอบด้วยธรรมเหล่านี้ จึงเป็นเหตุให้พระภิกษุไม่รู้จักกิจที่ควรทำ เสียเวลา
ไปกับการทํากิจอันไม่เป็นสาระแก่นสาร คุณธรรมความดีงามที่ควรเจริญก้าวหน้า ก็เสื่อมถอย
ลงมาอย่างน่าเสียดาย
ประโยชน์ที่ได้จากการฝึกตามธัมมัญญูจนถึงกาลัญญู
1
เมื่อพระภิกษุฝึกฝนอบรมตนเองจนเป็นธัมมัญญู เป็นอัตตัญญู เป็นอัตตัญญู เป็น
มัตตัญญู และเป็นกาลัญญได้แล้ว เท่ากับว่าท่านสามารถเป็นกัลยาณมิตรให้กับตนเองได้ เพราะ
ความที่ท่านรู้คำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นอย่างดี (ธัมมัญญ) มีความเข้าใจในนัยที่
พระพุทธองค์หมายถึง และน้อมนำมาประพฤติปฏิบัติอย่างจริงจัง (อัตตัญญู) ทั้งยังสามารถ
ประเมินคุณธรรมที่เกิดจากการฝึกนั้นได้ (อัตตัญญู) และเข้มงวดกวดขันในการรับปัจจัย 4 ซึ่ง
ทำให้นิสัยดี ๆ เกิดขึ้นมา ความเจริญก้าวหน้าก็ยิ่งมีมากขึ้น (มัตตัญญู) และตอกย้ำด้วยการบริหาร
เวลา คือการนำเวลาไปใช้ศึกษาทั้งปริยัติและปฏิบัติให้เข้มข้นขึ้น (กาลัญญ) เมื่อทำได้อย่างนี้ กาย
วาจา ใจ ของท่านก็ยิ่งมีความบริสุทธิ์บริบูรณ์ คุณธรรมความดีงามมีแต่จะก้าวหน้า คุณวิเศษ
และความหลุดพ้นจากอาสวกิเลสย่อมเกิดขึ้นแก่พระภิกษุนั้นสักวันหนึ่งอย่างแน่นอน เพราะ
เหตุนั้นพระภิกษุจึงได้ชื่อว่า ทำตัวของท่านให้เป็นที่พึ่งให้กับตนเองได้อย่างสมบูรณ์
สรุปว่า การจะเป็นกาลัญญบุคคล (ความเป็นผู้รู้จักกาล) ได้นั้น ต้องประกอบด้วย
1.เห็นคุณค่าของเวลา สามารถบริหารเวลาที่มีให้เกิดประโยชน์กับตนเองได้สูงสุด
2. สามารถจัดสรรเวลาตามลำดับความสำคัญ โดยต้องแบ่งเพื่อทำงานสำคัญ
ที่สุดของชีวิตก่อน 4 ประการ คือ การเรียน การสอบถาม การนั่งสมาธิทำความเพียร และ
การหลีกออกเร้น เพื่อปฏิบัติธรรมให้ต่อเนื่อง
เมื่อพระภิกษุฝึกได้อย่างนี้แล้ว พระพุทธองค์จึงจะทรงรับรองว่า
“ภิกษุเป็นธัมมัญญู อัตถัญญู อัตตัญญู มัตตัญญู กาลัญญู ด้วยประการฉะนี้
มหาวิทยาลัยธรรมกาย แคลิฟอร์เนีย, แม่บทการฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา, (ปทุมธานี : กองวิชาการ มหาวิทยาลัยธรรมกาย
แคลิฟอร์เนีย, 2549), หน้า 161-162.
176 DOU พุท ธ ธ ร ร ม 2