การรู้จักตัวเองและชุมชน : หน้า 127/287

อย่างใดอย่างหนึ่ง ก็จะสามารถสืบสาวไปรู้ได้ว่ามีเหตุมาจากอะไร จะไม่เชื่ออะไรอย่างไร้เหตุผล เมื่อรู้จักผลแล้วก็ต้องรู้จักตัวเองด้วย ว่าเรามีความสามารถแค่ไหน มีฝีมือประการใด ขณะนี้ปฏิบัติธรรมไปได้แค่ไหน กำลังทำหน้าที่อะไรอยู่ พอรู้จักตัวเองได้ล่ะก็ จะหยิบจะทำอะไรมันถึงจะประมาณถูก ไม่เกินกำลัง และไม่ หย่อนกว่ากำลังคนเราทำงานอะไรใหญ่นักก็เกินกำลังเดี๋ยวจะฟังเสียเล็กนักไม่พอกำลังก็เสียเวลา ต้องรู้จักประมาณอย่างนี้ เช่น ถ้าจะตักน้ำดื่มมาให้แขกดื่มก็ต้องรู้จักประมาณ ถ้าเต็มปรี่แก้ว เวลาดื่มก็หก ถ้าใส่แค่ก้นแก้ว ก็แหมแก้วใบเบ้อเร่อ ใส่แค่ก้นแก้วมาให้ นี่ไม่เต็มใจให้เราดื่มใช่ ไหม อย่าไปดื่มมันเลย เช่นกันของทุกอย่างต้องรู้จักประมาณ ไม่รู้จักประมาณใช้ไม่ได้ ม รู้จักประมาณแล้วก็ต้องแบ่งเวลาให้เป็น เรื่องนี้สำคัญมาก เช่น บางคนงานในอาชีพ ทำได้ดีมาก แต่งานในครอบครัวบกพร่องอย่างนี้ใช้ไม่ได้ เมื่อมีครอบครัวแล้วก็ต้องดูแลสมาชิก ทุกคนให้ทั่วหน้า ต้องแบ่งเวลาให้ถูก งานอาชีพก็ต้องทำ งานในครอบครัวก็ต้องดูแล ยังไม่พอ งานพระศาสนา งานในฐานะกัลยาณมิตร เราก็ยังต้องแบ่งเวลาเพิ่มเข้าไปอีก ถ้าไม่รู้จักตัวเอง ก็ประมาณงานไม่ถูก แบ่งเวลาไม่ถูก เดี๋ยวจะมีปัญหาในครอบครัวได้ รู้จักชุมชนคือ เวลาจะไปที่ไหน ต้องศึกษาก่อนว่าหมู่คณะเขาเป็นอย่างไร ต้องรู้จัก ขนบธรรมเนียมประเพณีในย่านนั้นว่ามีอะไรบ้าง ต้องรู้จักหมู่คณะนั้นย่านนั้นเขาเคารพใคร ก็ ต้องฟัง ตัวอย่างเช่น ในทางธรรม เวลาจัดงานธุดงค์ขึ้นที่ไหน ผู้ใหญ่ประจำท้องถิ่นอย่าได้มอง ข้ามเด็ดขาด เจ้าคณะจังหวัด เจ้าคณะอำเภอ เจ้าคณะตำบล หรือเจ้าอาวาสวัดนั้น ย่านนั้น จะ ทำงานอย่างไรก็ต้องไปกราบเรียนท่านก่อน เพราะท่านเป็นที่เคารพของชุมชนในย่านนั้น ไม่ อย่างนั้นงานพังได้ ในทางโลกก็เช่นกัน ผู้ว่า นายอำเภอ แม้ที่สุดกำนัน ก็ต้องบอกท่านก่อน ถ้า ไม่บอกท่าน ไม่รู้จักท่าน เดี๋ยวจะยุ่ง ไม่รู้จักผู้หลักผู้ใหญ่ประจำถิ่นไม่ได้ และการรู้จักบุคคลก็คือ ในแต่ละคนที่เราจะนำมาใช้งานหรือเชิญมาร่วมงานกันต้อง อ่านกันให้ออกจริง ๆ ถ้าอ่านไม่ออกจริง ๆ อย่าเพิ่งเอามาร่วมงาน มิเช่นนั้น เมื่อได้สมาชิกมา แล้วได้เจ้าหน้าที่มาแล้ว แทนที่จะมาทำงาน ก็กลับมาทะเลาะกัน งานที่ทำก็จะไม่สำเร็จ ๆ นี้คือภาพรวมของสัปปุริสธรรม 7 หรือ วิธีสร้างคนดีที่โลกต้องการ 7 ประการ ที่พระ สัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสสอนไว้ ต่อจากนี้ไปเรามาเจาะลึกกันไปทีละข้อว่า พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ท่านหมายถึงอะไร และจะนำไปใช้ได้อย่างไรกันบ้าง ทั้งที่เป็นพระภิกษุ และฆราวาส 116 DOU พุ ท ธ ธ ร ร ม 2