วิธีการรู้จักธรรม : หน้า 131/287

1 วิธีการรู้จักธรรม เราแบ่งออกเป็น 2 วิธีการใหญ่ ๆ คือ 1. สมัยพุทธกาล พระภิกษุเรียนรู้ธรรมด้วยการ “ฟัง” จากพระสัมมาสัมพุทธเจ้าโดยตรง เมื่อฟังแล้วก็ทรงจำไว้ และถ่ายทอดบอกต่อกันไปในหมู่พระภิกษุด้วยกัน ซึ่งการเรียนรู้ด้วยวิธีนี้ พระภิกษุจะต้องหมั่นเข้าไปเฝ้าพระพุทธองค์ หรือในกรณีไม่ได้อยู่ในที่ที่พระองค์ประทับ พระ ภิกษุก็ต้องหมั่นเข้าไปหาพระอุปัชฌาย์ อาจารย์ หรือเรียนรู้ผ่านเพื่อนสหธรรมิกผู้ทรงธรรม วิธี การเรียนรู้ธรรมในยุคนั้น ดีที่สุดคือการหมั่นเข้าไปหาท่านผู้รู้แล้วเรียนเอา 2. สมัยปัจจุบัน ดังที่ได้กล่าวไปแล้วว่า การรู้จักธรรมก็คือการศึกษาพระไตรปิฎก ซึ่ง ในกรณีนี้พระภิกษุจะต้องเรียนรู้ด้วยวิธี “อ่าน” แต่เพียงอย่างเดียว เพราะพระไตรปิฎกปัจจุบัน ล้วนอยู่ในรูปของคัมภีร์หรือหนังสือ หรือแม้แต่ที่จัดทำอยู่ในรูปของสื่อสมัยใหม่ เช่น ในแผ่น CD ที่ใช้กับเครื่องคอมพิวเตอร์ ก็ล้วนแต่ต้องใช้การอ่านเช่นเดียวกัน ดังนั้นจึงเป็นสิ่งที่น่าสนใจว่า พระภิกษุจะอ่านอย่างไรจึงจะเข้าใจได้อย่างรวดเร็ว มีข้อแนะนำสำหรับการอ่านคัมภีร์พระไตรปิฎกในเบื้องต้นว่า 1. ต้องมีความเพียรพยายาม และต้องขยันอ่านให้ได้ต่อเนื่องเรื่อยไป คือ แม้บางครั้ง จะอ่านได้น้อยก็ไม่เป็นไร แต่ขอให้อ่านให้ได้สม่ำเสมอเป็นประจำ 2. ต้องพยายามทำความเข้าใจศัพท์ที่ไม่เข้าใจให้ได้บ่อย ๆ หากไม่เข้าใจ สามารถ ค้นหาได้จากพจนานุกรม เพราะความเข้าใจในศัพท์เหล่านั้น จะช่วยให้เข้าใจสิ่งที่อ่านได้มากขึ้น และยิ่งรู้ศัพท์มากเท่าไร ความเร็วและความเข้าใจในการอ่านก็จะมากขึ้นตามไปด้วยเช่นกัน 3. เมื่ออ่านแล้วต้องสรุปใจความให้ได้ ทั้งนี้เพื่อให้เกิดความคิดรวบยอด หรือข้อสรุป ตามที่ตนเข้าใจ ซึ่งจะช่วยให้สามารถจำธรรมะที่อ่านได้ง่าย เพราะเกิดจากความเข้าใจ ไม่ใช่ เกิดจากการท่องจำ 4. บางครั้งอาจต้องเทียบเคียงพระไตรปิฎกเล่มที่อ่านกับเล่มอื่น ๆ ที่แตกต่างกันบ้าง เช่นอาจต้องเทียบฉบับภาษาไทยกับต้นฉบับภาษาบาลี หรือฉบับภาษาไทยกับภาษาไทยที่ผู้แปล มหาวิทยาลัยธรรมกาย แคลิฟอร์เนีย, แม่บทการฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา, (ปทุมธานี : กองวิชาการ มหาวิทยาลัยธรรมกาย แคลิฟอร์เนีย, 2543), หน้า 61-62 120 DOU พุ ท ธ ธ ร ร ม 2