การรู้จักกาลเวลาและการวางแผน : หน้า 190/287

พูดจาก็ต้องรู้จักกาลเวลา ตลอดจนรู้จักวางแผนงานในการใช้เวลา ซึ่งเป็นเรื่องใหญ่ เช่น วางแผน ว่า สังคมมีแนวโน้มจะเป็นอย่างนี้ในเวลาข้างหน้าเท่านั้น และเหตุการณ์ทำนองนี้จะเกิดขึ้น เรา จะวางแผนรับมือกับสถานการณ์นั้นอย่างไร ฝึกความเป็นผู้รู้จักกาลเวลา หมายความว่า ความรู้จักกำหนดจดจำว่า กาลเวลาไหน ควรปฏิบัติกรณียะอันใด แล้วปฏิบัติให้ตรงต่อเวลานั้น ไม่ช้าเกินควร ไม่ด่วนเกินกาล และรู้จัก กรณียะบางอย่างบางคราว บางแห่ง ต้องทำให้เสร็จต่อเวลาก็ต้องรีบ จะชักช้าอยู่ไม่ได้ ถ้าช้าอยู่ ก็จัดว่าไม่รู้จักกาลเวลา และอาจเสียประโยชน์ได้ หรือบางอย่างต้องทำหลังเวลาจึงจะดี ถ้ารีบ ทำเสียก่อนเวลาก็ไม่ดี จัดว่าไม่รู้จักกาลเหมือนกัน อนึ่ง กาลเวลาที่ควรทำกิจนี้ แต่เอากิจอื่นมาทำ หรือเวลาที่ควรทำกิจอื่น แต่เอากิจนี้มาทำ อย่างนี้ก็ชื่อว่า ไม่รู้จักกาล เหมือนไก่บางตัวที่ขัน ไม่รู้จักเวลา ย่อมเสียหายและน่าติเตียนมาก คนดีย่อมไม่ทำอย่างนี้ เขารู้กาลสมัย ทำราชการ ได้ดี มีพระพุทธสุภาษิต สอนว่า กาลญญู สมยญญู จ ส ราชวสติง วิเส ผู้รู้กาลสมัย จึงอยู่ในวง ราชการได้ เพราะทางราชการถือเวลาเป็นกวดขัน ผิดเวลาไม่ได้ ฝึกการรู้จักบริหารเวลาในการทำกิจกรรมต่าง ๆ และรู้จักปฏิบัติตนให้ถูกกับกาลเทศะ กล่าวคือ เป็นผู้รู้จักจัดเวลาทำงาน วางแผนงานเหมาะสม ระยะใดควรทำงานใด ระยะใดควร พักผ่อน ระยะใดควรเร่ง ระยะใดควรรอ การรู้จักกาลเวลาจะทำให้ไม่ดำรงตนอยู่ในความประมาท ไม่ทําให้เสียเวลาโดยเปล่าประโยชน์ ทำให้ได้ผลงานตามวัตถุประสงค์ของงานในแต่ละวัน 6.ปริสัญญตา (ความเป็นผู้รู้จักบริษัท หรือชุมชน) เมื่อพระภิกษุฝึกฝนอบรมตนเองตามวิธีการทั้ง 5 ขั้นตอนที่กล่าวมาจนสามารถเป็น กัลยาณมิตรให้กับตนเองได้แล้ว พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจะทรงสอนในขั้นต่อไป เพื่อให้พระภิกษุ นําสั่งที่ตนเองฝึกได้ ไปแนะนําสั่งสอนให้ชาวโลกได้รับประโยชน์ด้วย ดังนั้น เมื่อพระภิกษุเป็นธัมมัญญู อัตตัญญู อัตตัญญู มัตตัญญู กาลัญญูแล้ว จึงต้อง ฝึกในขั้นตอนที่ 6 คือ “ปริสัญญ” ต่อไป ตามวิธีการที่พระพุทธองค์ตรัสไว้ ดังนี้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสถึงวิธีการฝึกตนเองให้เป็นปริสัญญบุคคล ไว้ดังนี้ “ก็ภิกษุเป็นปริสัญญอย่างไร ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ย่อมรู้จักบริษัทว่า นี้บริษัทกษัตริย์ นี้บริษัทพราหมณ์ นี้บริษัทคฤหบดี นี้บริษัทสมณะในบริษัทนั้น เราจึงเข้าไปหาอย่างนี้ จึงยืน อย่างนี้ จึงทำอย่างนี้ จึงนิ่งอย่างนี้ หากภิกษุไม่รู้จักบริษัทว่า นี้บริษัทกษัตริย์... จึงนิ่งอย่างนี้ เรา บทที่ 5 สั ป ป ริ ส ธ ร ร ม 7 (วิ ธี ส ร้ า ง ค น ดี ที่โลกต้องการ 7 ประการ) DOU 179