ข้อความต้นฉบับในหน้า
ความสําคัญของธรรม 6 ประการ'
การที่พระพุทธองค์ทรงให้พระภิกษุใช้ธรรมทั้ง 6 ประการมาประเมินคุณธรรมที่เกิดขึ้นนี้
แสดงให้เห็นถึงความจริงที่สำคัญของธรรมทั้ง 6 นี้ อย่างน้อย 3 ประการ คือ
1. ต้องเป็นธรรมที่สามารถใช้ประเมินคุณธรรมที่เกิดขึ้นได้ ไม่ว่าพระภิกษุจะฝึกฝน
อบรมตนเองด้วยวิธีการไหน หรือมีรายละเอียดในการฝึกแตกต่างกันอย่างไรก็ตาม เช่น พระ
ภิกษุที่ฝึกปฏิบัติกรรมฐานด้วยวิธีอสุภะ อานาปานสติ กสิณ อนุสติ หรือวิธีอื่นใด ผลที่เกิดขึ้น
ต้องสามารถใช้ธรรม 6 ประการนี้มาประเมินได้เสมอ
2. ต้องเป็นธรรมที่สามารถใช้ประเมินคุณธรรมของพระภิกษุได้ครอบคลุมทุกระดับ ตั้ง
แต่พระภิกษุปุถุชน จนถึงพระอริยเจ้า
3. คุณธรรมสูงสุดที่พระพุทธองค์ทรงมุ่งหมาย คือ การสิ้นกิเลสอาสวะได้บรรลุอรหัต
ผล ดังนั้นธรรมทั้ง 6 ประการที่ใช้ประเมิน ต้องมีความเกี่ยวเนื่องระหว่างกัน โดยต้องมี
ลักษณะส่งเสริมกันและกันไปสู่การบรรลุพระอรหันต์ได้ในที่สุด
วิธีการประเมินตนเองด้วยธรรมทั้ง
ธรรมทั้ง 6 ประการ
2
สำหรับการนำธรรมทั้ง 6 ประการ ได้แก่ ศรัทธา ศีล สุตะ จาคะ ปัญญา และปฏิภาณ
มาใช้ประเมินคุณธรรมในตนเอง มีแนวทางดังต่อไปนี้
1. วิธีประเมินตนเองด้วย ศรัทธา
สำหรับพระภิกษุ
การมีศรัทธาหมายถึงการมีความเชื่อมั่นในปัญญาตรัสรู้ธรรมของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
ที่เรียกว่า ตถาคตโพธิสัทธา คือ เชื่อมั่นว่าสิ่งที่พระองค์ทรงสั่งสอนทั้งหมดดีจริง และเป็นสิ่งที่
พระภิกษุต้องปฏิบัติตาม ดังนั้นการจะรู้ว่าตัวเองเชื่อมั่นมากแค่ไหน ให้พิจารณาว่า เราได้
ทุ่มเทฝึกหัดขัดเกลา กาย วาจา ใจ ตามที่พระองค์ทรงสอนขนาดใช้ชีวิตเป็นเดิมพันหรือไม่ เป็น
เกณฑ์
มหาวิทยาลัยธรรมกาย แคลิฟอร์เนีย, แม่บทการฝึกอบรมในพระพุทธศาสนา, (ปทุมธานี : กองวิชาการ มหาวิทยาลัยธรรมกาย
แคลิฟอร์เนีย, 2549), หน้า 104-105
บทที่ 5 สั ป ป ริ ส ธ ร ร ม 7 (วิ ธี ส ร้ า ง ค น ดี ที่โลก ต้องการ 7 ประการ) DOU 149