วิธีการเพิ่มพูนความเข้าใจธรรมะ : หน้า 143/287

จะตัดสินว่าความเข้าใจนั้นถูกต้องมากน้อยเพียงใด จนกว่าพระภิกษุจะลงมือปฏิบัติตามความ เข้าใจนั้นอย่างแท้จริง ดังนั้นในเบื้องต้นนี้ จึงอาจอาศัยแนวทางจากหลาย ๆ วิธี เพื่อเพิ่มพูน ความรู้ความเข้าใจเติมให้มีมากยิ่งขึ้นไป ดังต่อไปนี้ 1.1 ทำความเข้าใจหลักธรรมทั้งหมดที่ได้ศึกษามา และพิจารณาในเบื้องต้นว่ามีความ หมายอย่างไร 1.2 ทดลองฝึกปฏิบัติไปตามความเข้าใจของตนเองโดยอาศัยครูบาอาจารย์เป็นผู้แนะนำ 1.3อาศัยเทียบเคียงจากแนวทางที่ครูบาอาจารย์เคยปฏิบัติเป็นตัวอย่างอันดีงามมาก่อน 1.4 หมั่นเข้าไปสอบถามครูบาอาจารย์บ่อย ๆ ในหัวข้อธรรมที่สงสัยหรือที่ยังไม่เข้าใจ 1.5 นำทุกข้อมาประมวลรวมกัน เพื่อสรุปเป็นความรู้ความเข้าใจของตนเอง และเพื่อ ให้ได้กรอบการฝึกที่ถูกต้องชัดเจนตามธรรม เพราะฉะนั้น การฝึกทำความเข้าใจนัยนั้น ต้องอาศัยการศึกษาธรรมะมามาก จึงจะ พอมองเห็นแนวทางในการปฏิบัติได้ชัดเจนและเมื่อลงมือปฏิบัติบุคคลสำคัญที่จะขาดไปเสียไม่ได้ คือ ครูบาอาจารย์ เพราะท่านจะให้แนวทางที่ถูกต้องขจัดข้อสงสัยให้กับเราได้ ความรู้ความ เข้าใจในแต่ละหัวข้อธรรมก็จะเพิ่มพูนตามมา ด้วยเหตุนี้การเข้าใจนัยของธรรมะจะต้องไม่ใช่ แค่การนั่งขบคิดพิจารณาด้วยสมองแต่เพียงอย่างเดียว แต่ต้องพยายามเทียบเคียงจากหลายสิ่ง หลายอย่างประกอบกัน จนกระทั่งความรู้ที่ศึกษามานั้นตกผลึกเป็นความเข้าใจอย่างแท้จริง 2. ลงมือฝึกปฏิบัติอย่างจริงจัง เมื่อมีความเข้าใจชัดเจนแล้ว ต่อไปก็คือการตอกย้ำ ฝึกหัดปฏิบัติไปทุก ๆ วัน โดยต้อง ตั้งใจทำอย่างจริงจัง และต้องหมั่นสังเกตปรับปรุงวิธีการให้เหมาะสมกับตนเอง ทั้งนี้เพราะ ความแตกต่างทางจริตอัธยาศัย สถานที่ และสิ่งแวดล้อมทั้งที่เป็นคนและธรรมชาติ ซึ่งราย ละเอียดในการฝึกของพระภิกษุแต่ละรูปจึงอาจต่างกันไปบ้างก็ไม่เป็นไร แต่ในหลักปฏิบัติใหญ่ ๆ ยังคงต้องอาศัยการฝึกผ่านสิ่งที่ต้องทำในชีวิตประจำวันอยู่แล้ว คือ 2.1 กิจวัตร ประจำวันที่ต้องทำเป็นปกติ เช่น การสวดมนต์ เจริญสมาธิภาวนา การ บิณฑบาต การเก็บกวาดดูแลเสนาสนะ เป็นต้น 132 DOU พุท ธ ธ ร ร ม 2