การนั่งและการนิ่งของภิกษุ : หน้า 200/287

4. ไม่นั่งสูงไป 5. ไม่นั่งตรงหน้าเกินไป 6. ไม่นั่งหลังเกินไป สําหรับเหตุผลที่ไม่ให้นั่งอย่างนี้ ก็เช่นเดียวกันกับการยืน ส่วนการนั่งที่ดี จึงควรนั่ง ข้างหน้าเยื้องซ้ายหรือขวาเล็กน้อย และมีระยะที่เหมาะสม 5. การนิ่ง ประการสุดท้าย พระพุทธองค์ตรัสว่า “พึงนิ่งอย่างนี้” การนิ่งมีทั้งนิ่งเพราะ รู้ และนิ่งเพราะไม่รู้ การนิ่งเพราะรู้อาจเป็นเพราะบางครั้งไม่อยู่ในสถานการณ์หรือกาลเทศะที่ ควรพูด ก็ควรนิ่งไว้ โดยเฉพาะหากทราบว่าพูดไปก็ไม่เกิดประโยชน์อะไรขึ้นมา ซึ่งการนิ่งใน ลักษณะนี้จะเป็นการนิ่งที่สง่าและงดงาม แตกต่างจากการนิ่งเพราะไม่รู้ เช่น ถูกถามคำถามแต่ ไม่ทราบว่าค่าตอบคืออะไร ก็เลยต้องนิ่งด้วยอาการของคนไม่รู้ การนิ่งที่สง่างาม จะเป็นอาการที่น่าเลื่อมใส เหมือนกับพระภิกษุทั้งหลายที่พระพุทธ องค์ตรัสแนะนำไว้ว่า หากมาประชุมพร้อมกัน ก็ควรทำกิจเพียง 2 ประการ คือ 1. กล่าวธรรมีกถา หรือ 2.เป็นผู้นิ่งอย่างพระอริยะ ซึ่งหมายความว่า หากต้องพูด ให้พูดแต่เรื่องธรรมะ ถ้าไม่อย่างนั้น ก็ให้นิ่งเหมือนกับ อาการของพระอริยเจ้าไปเสียเลย กิริยาอาการตั้งแต่การเข้าไปหา การยืน การกระทำ การนั่ง และการนิ่ง ล้วนเป็นสิ่ง สำคัญที่พระภิกษุจะต้องศึกษาให้เข้าใจ เพราะมีความจำเป็นที่พระภิกษุจะต้องนำไปใช้ เพื่อ เผยแผ่พระศาสนาให้กว้างไกลเป็นที่พึ่งแก่มหาชน สรุปว่า การจะเป็นปริสัญญบุคคล (ความเป็นผู้รู้จักบริษัทหรือชุมชน) ได้นั้น ต้อง ประกอบด้วย 1. รู้และเข้าใจธรรมเนียมปฏิบัติของกลุ่มบุคคลสำคัญในสังคม 4 กลุ่ม คือ กษัตริย์ (นักปกครอง) พราหมณ์ (นักวิชาการ) คฤหบดี (นักธุรกิจ และผู้ประกอบอาชีพอื่นที่ มหามกุฏราชวิทยาลัย, “ราชสูตร” พระสูตร และ อรถถกถา แปล ขุททกนิกาย อุทาน เล่ม 44, พิมพ์ครั้งที่ 4, (กรุงเทพฯ : มหามกุฏราชวิทยาลัย, 2543), หน้า 173. บทที่ 5 สั ป ป ริ ส ธ ร ร ม 7 (วิ ธี ส ร้ า ง ค น ดี ที่โลกต้องการ 7 ประการ) DOU 189