การปกครองบังคับบัญชาในสงฆ์ : หน้า 109/287

ภิกษุผู้ใหญ่สังฆบัตร สังฆปรินายก ภิกษุทุกรูปจะต้องปฏิบัติตามลำดับขั้นเพื่อความเป็น ระเบียบเรียบร้อย 1 ข้อนี้มุ่งในทางการปกครองบังคับบัญชา โดยหลักการนั้นก็คือว่า สถาบันจักต้องมีการ ปกครองบังคับบัญชาในการปกครองบังคับบัญชานั้นท่านย่อมให้อำนาจไว้กับผู้ที่มีสมรรถภาพสูง สามารถบริหารกิจการได้ แต่ผู้ที่ได้อำนาจนั้นบางกรณีอายุพรรษาน้อยกว่าผู้ที่ไม่มีอำนาจ อปริหานิยธรรมข้อนี้จึงโปรดให้ถือหลัก “เคารพนับถือ” ซึ่งกันและกัน ท่านแบ่งพระสงฆ์ใน หมู่หนึ่ง ๆ ไว้ดังนี้ ส่ ก. เถโร มีอายุมาก ข. จิรปัพพชิโต มีพรรษามาก ค. สังฆปิตา เป็นผู้ให้บรรพชาอุปสมบท (เหมือนพ่อ) ง. สังฆปริณายโก เป็นหัวหน้าหมู่ (คือผู้ได้รับแต่งตั้งให้มีอำนาจ) บุคคลประเภทนี้ทุกคนควรเคารพนับถือและเชื่อฟัง ตามฐานะของท่านผู้นั้น เช่นใน ด้านการปกครอง ผู้มีอายุพรรษามากก็เชื่อฟังท่านที่เป็นสังฆปริณายก ในด้านประพฤติธรรม ผู้มีอำนาจก็เชื่อฟังท่านที่อายุพรรษามาก ดังนี้เป็นต้น เฉพาะคณะสงฆ์ไทย สมเด็จพระสังฆราชทรงได้รับสถาปนาเป็นสกลมหาสังฆปริณายก แล้วสมเด็จพระสังฆราชก็ทรงแต่งตั้งเจ้าคณะปกครองบังคับบัญชาลดหลั่นกันลงไปจนถึงเจ้า อาวาส ผลการปฏิบัติตามอปริหานิยธรรมข้อนี้ ทำให้การปกครองหมู่คณะเป็นไปด้วยดี และ มีความเป็นปึกแผ่นแน่นหนา ส่วนโทษของการไม่ปฏิบัติก็ตรงกันข้าม 5. ไม่ลุอำนาจของตัณหา อันมีปกติให้เกิดในภพใหม่ ที่เกิดขึ้น หมายถึง ไม่ลุ อำนาจแก่ความอยากที่เกิดขึ้น ไม่นำความอยากของตนเองเข้ามา ไม่ปล่อยให้ความต้องการ ส่วนตัวเข้ามาครอบงำ ให้คิดถึงแต่ส่วนรวม รู้จักอดกลั้น หักห้ามใจ มิให้ตกเป็นทาสภายใต้ เรื่องเดียวกัน, หน้า 290-291 98 DOU พุท ธ ธ ร ร ม 2