มรรค 8 และการดับทุกข์ : หน้า 230/287

แนวคิด 1. มรรค แปลว่า ทาง หมายถึงทางปฏิบัติ หรือทางดำเนินชีวิต ซึ่งมีทั้งหมด 8 ประการ เรียกว่า มรรค 8 หรือมรรคมีองค์ 8 ซึ่งก็คือ หนทางปฏิบัติเพื่อการดับทุกข์ 8 ประการ นั่นเอง 2. พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงองค์ประกอบของมรรคไว้ 8 ประการ คือ 1.สัมมา- ทิฏฐิ (เห็นชอบ) 2.สัมมาสังกัปปะ (ดำริชอบ) 3.สัมมาวาจา (เจรจาชอบ) 4.สัมมากัมมันตะ (การงานชอบ) 5.สัมมาอาชีวะ (เลี้ยงชีวิตชอบ) 6.สัมมาวายามะ (พยายามชอบ) 7.สัมมาสติ (ระลึกชอบ) 8.สัมมาสมาธิ (ตั้งใจชอบ) และคำว่า ชอบ ในที่นี้มิได้หมายความว่า ชอบใจ พอใจ แต่หมายความว่า ถูกต้องไม่ผิดพลาด เหมือนคำว่า เห็นชอบ มิได้หมายความว่า เห็นแล้วก็ชอบใจ แต่หมายความว่าเห็นถูกต้องไม่ผิดพลาด ข้ออื่น ๆ ก็มีความหมายอย่างนี้เหมือนกัน 3. มรรคมีองค์ 8 นี้ สามารถจัดเป็นหมวดหมู่ที่เรียกว่า ไตรสิกขา ได้ดังนี้ 1. สัมมาทิฏฐิ (เห็นชอบ) และ 2.สัมมาสังกัปปะ (ดำริชอบ) จัดเป็นปัญญาสิกขา, 3.สัมมาวาจา (เจรจาชอบ) 4.สัมมากัมมันตะ (การงานชอบ) และ 5.สัมมาอาชีวะ (เลี้ยงชีวิตชอบ) จัดเป็นศีลสิกขา ส่วน 6.สัมมาวายามะ (พยายามชอบ), 7.สัมมาสติ (ระลึกชอบ) และ 8.สัมมาสมาธิ (ตั้งใจชอบ) จัดเป็นสมาธิสิกขา 6 บ ท ที่ 6 ม ร ร ค 8 (ห น ทางปฏิบัติเพื่อการดับทุกข์ 8 ประการ) DOU 219