ข้อความต้นฉบับในหน้า
ก ๑ { ปัญหาและเฉลย วิชาแปลมคอเป็นไทย ประโยค ๑-๒ พระมหามณฑน์ กล่าวว่าเป็นประมาณ ทรงอ้ายแล้ว ซึ่งเมืองชื่อว่าจาวดี ประทับอยู่แล้ว ตลอดการจำพรรษา ท. ยิสับ ห้า เพราะทรงอ้าย ซึ่งความที่แม่งตรกูล ท. สอง เป็นตรกูลมีคุณใหญ่ ด้วยประการฉะนี่ ๆ
แปล โดยอรรรถ
๒. ความจริง พวกผู้ชาย ชื่อว่าไม่เคยเป็นผู้หญิง หรือพวกผู้หญิงชื่อว่าไม่เคยเป็นผู้ชายไม่มี ๆ ด้วยว่า พวกผู้ชาย ประพฤดิหล่าวจะมีเมียคนที่ตายแล้ว ถูกไฟไหมในหลายแสนปี เมื่อมาเกิดเป็นมนุษย์ ก็ต้องเป็นหญิงใน ๑๐๐ อัตภาพ ๆ แม้พระอ่านบทระอ่านเป็นหญิง บำเพ็ญบารมีถึงแสนกัลฯ ทองเที่ยว อยู่ในสมุทร บังกิดในบระกูลช้างทอง ในอัตภาพหนึ่ง เป็นชูมื่นคนอื่น ถูกไฟไหมในรถแล้วได้เป็นหญิง บำเรอของขายใน ๑๔ อัตภาพ ถึงกถกถอนพีใน ๗ อัตภาพ เพราะผลวิบากที่เหลือจงตกลงที่ให้ลงแล้ว ๆ ส่วนพวกผู้หญิง ทำบุญมาทำเป็นต้น คลายความพอใจในความเป็นหญิง อธิบาจิตว่า ขอบคุณของข้เจ้าทั้งหลาย จงเป็นไปเพื่อได้อัตภาพเป็นชาย ดังนี้ ตายแล้ว ย่อมกลับได้อัตภาพเป็นชาย ๆ หญิงทั้งหลาย เป็นผู้มีสามีดูเทวดา (ผู้ก็ติดต่อสามี) ย่อมกลับได้อัตภาพเป็นชายแน่นอน แม้ด้วยอำนาจการปฏิบัติของสมิ ๆ ก็ ลูกชายเศรษฐีนี้ ยังจิตให้เกิดขึ้นในพระเจาะ โดยอญาไม่สมควร จึงกลับได้ความเป็นหญิงในอัตภาพนี้ที่เดียว ๆ
พระเทพบูรณ์โตมลี อุปโลโม วัดชนะสงครามเฉลย. สนามหลวงแผนกบาลี ตรวจก่า