พระกุมารและการประกาศราชสมบัติ : หน้า 166/183

ฺ๒ พระกุมารกล่าวว่าดาบว่าสว่า บัดนี้ ข้าพเจ้า จะทำอย่างไร ๆ ดาบว่าสว่า เจ้าจงขึ้นบนึง ข้างล่างของต้นไม้ รำงตนนี้ ๆ ดีดสายพิณสนิทนี้ ข้างจงจงรับน้อมหลังเข้ามาหาเจ้า เจ้าบนหลังของมันนั้นและละ จงเปิดอารามสมบัติ ๆ พระกุมารนั้นให้พระบิดาเห็นพระมารดาแล้ว ทรงทำดนนี้แล้ว นั่งบนหลังของชำรุดที่มแล้ว กระจับเองก็ยังนั้นใกล้กุ้ง ๆ ข้าพเจ้าเป็นดุของพระเจ้าปริตฉันในกรุงโล่งมี ขอท่านจึงดีเอาราชนสมบัติเป็นของพระบิดาแล้วให้แก่ท่านเจ้าเดนญ ๆ ช้างฝูงนั้น ฟังกันแล้ว จึงร้องเป็นเสียงช้างว่า ช้างจงมาประชุมกันหลาย ๆ พัน ๆ ช้างหลายพันมาประชุมกันแล้ว ๆ พระกุมารนั้น อันช้างศึกตั้งหลายพันพนพกันแวดล้อมแล้ว ถึงบ้านปลายแดนแล้วประกาศว่า เราเป็นลูกพระเจ้าแผ่นดิน ผู้ที่ปรารถนาสมบัติมากับเรา ตั้งแต่บัดนี้ไป ก็ทรงทำการรวมผู้คน ไปส่งพระนครไว้แล้วสถาศาสน์ในว่า จะให้รบหรือจะให้ราษสมบัติ ๆ ชาวเมืองกล่าวว่า พวกเราจำให้ไม่ให้ถึง ๒ อย่าง เพราะว่าพระเทวรวงพวกเรามีพระครรภ์แก่ ถูกกัศลิ้งกลับไปแล้ว เราทั้งหลายไม่ทราบว่า พระนางยังมีพระชนม์อยู่หรือว่าไม่มี พวกเราไม่ยื่นเรื่องราวของพระนางตราปใด พวกเราจำให้ไม่ให้ถึงการรับ จักไม่ให้ราชสมบัติระบบนั้น ๆ ได้ยินว่า ความเป็นพระเจ้าแผ่นดินโดยสืบเชื้อสายฉัน ได้แล้วในกาลนี้ ๆ ลำดับนั้น พระกุมาร จึ่งว่า ฉันเป็นบุตรของพระองค์ แล้วชื่อเสียงนั้นก็ดีขึ้น เมื่อพวกชาวเมืองเหล่านี้ไม่เชื่อถือแล้ว จึงแสดงข้าก็มพลแดงและพระธำรงค์ ๆ พระราชบิณฑสูติ ปีอาโร่วัดธรรมมูล จ.ชัยนาท แปล.ส. สานามหลาวแผนกบาลี ตรวจแก้.