ข้อความต้นฉบับในหน้า
พระมหามนตรี กตปญฺโญ ปัญหาและเฉลย วิชาเปลมครเป็นไทย ประโยค ๑-๒ ๔๕๕
เฉลย ประโยค ๑-๒
แปล มครเป็นไทย
แปล โดยผุ่นชนะ
๑. ได้ยินว่า อ. เศษฐี ชื่อว่าวาสวรรณ เป็นผู็มรทรัพย์ เป็นผู้มั่งคั่ง เป็นผูม่มีโภคสมบูรณ์ ได้รับแล้ว ในเมืองชื่อว่าสวัสดี ๆ ในวันหนึ่ง อ. เศษฐีรัชต์ ไปแล้ว สุขาเป็นที่ท่อ อาบแล้ว มาฉู่ เห็นแล้ว ซึ่งต้นไม้จันทร์เป็นเจ้าแห่งป่า ต้นผึ้ง มีก้อนถึงพร้อมแล้ว ในรระหว่างแหงหนทาง คิดแล้วว่า อ. ต้นไม้ฯ จักเป็นต้นไม้อันเทวา ผู้มีศักดิ์ใหญ่อยู่ใต้เอารอบแล้ว จักเป็นดังนี้ ยงบุคคลใหใกล้ระแล้ว ซึ่งส่วนภายใต้ แหงต้นไม้ฯเป็นเจ้าแห่งป่า ยงบุคคลใหทำระแล้ว ซึ่งเครื่องล้อมคือก่อแพง ยงบุคคลใหใกล้แล้ว ซึ่งทราย ยงบุคคลใหยกขึ้นแล้ว ซึ่งรัชและธนาบผ กระทำให้พอแล้ว ซึ่งต้นไม้ฯเป็นเจ้าแห่งป่า กระทั่งแล้ว ซึ่งความปรารถนาว่า อ. เรา ได้แล้ว ซึ่งบุตรหรือ หรือว่า สังิจิต จักกระทำ ซึ่งกิจการใหญ่ แก่นำท. ดังนี้ หลักไปแล้ว ๆ
ครั้งนั้น อ. สัตว์ผู้เกิดแล้วในครรภ์ ตั้งแต่แล้ว ในท้องของภรรยา ของเศรษฐีนี้ ๆ อ. เศษฐี นั้น ได้ให้แล้ว ซึ่งเครื่องบริหารซึ่งครรภ์ แก่ครรภ์นั้น ๆ อ. เศษฐี น คอดแล้ว ซึ่งบุตร โดยเกลเป็นที่ล่วงไปแห่งเดือนสิบ ๆ อ. เศษฐี ได้กระทำแล้ว ซึ่งว่า อ. ปาละ ดังนี้ ให้เป็นชื่อ ของบุตรนั้น เพราะความที่แห่งตัวเป็นผู้ลตตน อาศัยแล้ว ซึ่งตั้งให้อันเป็นเจ้าแห่งป่า อันฉันรำร้าวแล้ว ได้แล้ว ๆ ในกาลอันเป็นส่วนอื่นอีก อ. เศษฐีนี้ ได้แล้ว ซึ่งบุตรอื่น ๆ อ. เศษฐีนี้น กระทำแล้ว ซึ่งว่า อ. ฉัตรปลฺยะ ดังนี้ ให้เป็นชื่อ ของบุตรนอรณุฯ อ. มารดาและปิดา ท. ผูกแล้ว ซึ่งบุตร ท. เหล่านั้น ผู้งั้นแล้วช่วย ด้วยเครื่องผูกคือเรือน ๆ ในกาลอันเป็นส่วนอื่นอีก อ. มารดาและบิดา ท. ได้กระทำแล้ว ซึ่งกล่าวว่า อ. ญาติ ท. แบ่งแล้ว ซึ่งโคะทั้งปวง แก่นุตร ท. สองนั้นเทียว ๆ
แปล โดยอรรถ
๒. พระบรมศาสดาตรงชมเชยว่า สาธุ สาธุ แล้ววิตกามปัญหาแม้นมรดกี้เหลือตามลำดับ ๆ พระเดชผู้ค้านมิได้อาจแก้ปัญหาแม้นออกหนึ่ง ๆ ส่วนพระยสนพแห่งปัญหาที่ตรงสมแล้ว ๆ (ได้) ๆ พระบรมศาสดาได้ประทานสฤกษ์การแก่พระยสนพในบรณะทั้ง ๕ ๆ เทวามตั้งแต่บ่มเทวดาเป็นต้น จนถึงพรหม โลก และนาคและครุฑทั้งปวง ฟังสฤกษ์การนั้นแล้วได้ให้สัตยาการ (ด้วย) ๆ พวกอันเตาวลิกและสสิวิหารของพระเดชานักมิณั้น ๆ ฟังสฤกษ์การนั้นแล้วก็โง่พระบรมศาสดาดว่า พระศาสดากระทำกรรมนี้ชื่ออะไร พระองคได้ประทานสฤกษ์การในอุปนะะ ๔ สถานแก่พระเดชะผู้ทำแล้ว ๆ สถานแก่พระเดชะผู้ทำแล้ว ๆ สถานแก่พระเดชะผู้ทำกรรมนี้ชื่ออะไร