37 มงคลชีวิต : หน้า 397/433

37 มงคลชีวิต 3. เห็นอริสัจ คือจิตใจปฏิบัติธรรมฝึกสมาธิอย่างยิ่งจนเกิดปัญญาเห็นอริสัจ คือเห็นความจริงเกี่ยวกับโลกและชีวิตด้วยธรรมมังษ 4. ทำนิพพานให้แจ้ง คือเมื่อเห็นอริสัจแจ้งในเบื้องต้นแล้ว ก็ถึงใจเจริญภาวนาต่อไป ประคองใจหยุดนิ่งใส่ ๆ พิจารณาอริสัจแจ้งไปตามลำดับให้ละเอียดอ่อนยิ่งขึ้นจน นำพานให้แจ้งได้ ก็เลสต่าง ๆ ก็คลาย ๆ ล่นหลุดไปจากใจตามลำดับจนหมดก็เลสเป็นพระอรหันต์ในที่สุด มงคลหมู่ที่1 ผลจากการปฏิบัติ จนหมดกิเลส มงคลที่ 35 จิตไม่หวั่นไหวในโลกธรรม มงคลที่ 36 จิตไม่โศก มงคลที่ 37 จิตปราศจากกิเลส มงคลที่ 38 จิตเกษม เมื่อเอาบำบำร่างกายเรียบร้อยแล้ว ก็จะมีผลมากมายเช่นเราอาจบรรยายได้หลายลักษณะ เช่น ไม่สบายปร่า ไม่เลอะเทอะ ไม่เหนื่อยเนอะนะสะอาดสดใสผ่องใส ในท่านเดียกัน เมื่อเราปฏิบัติฝนตนเองจนก็เลยแสดง ๆ ล่นหลุดไปจากใจแล้ว เราก็จบบรรยายสภาพจิตของเราในขณะนั้นได้หลายลักษณะ เช่น 1. จิตไม่หวั่นไหวในโลกธรรม คือมีความหนักแน่นเหมือนขุนเขาไม่ยืนดึงเหนื่อยในล่า ยศ สรรเสริญ สุข หรือความเสื่อมสลาย เสื่อมส ยนิททุกข์ต่อไป 2. จิตไม่โศก คือหลุดพ้นจากทางเหนียวแห่งบ่วงสันหา ไม่ลุ่มหลงในความรักอีกต่อไป มีใจอิ่มเอิบ ไม่แหงผา ผ่องใส ไม่คร่ำครวญ