ธรรมะเพื่อประช : หน้า 33/581

ธรรมะเพื่อประช อัครสาวก ซ้าย - ขวา “เราเป็นผู้บวชใหม่ยังไม่นานเพิ่งมาสู่พระธรรมวินัยนี้ เราไม่ อาจจะแสดงธรรมโดยพิสดารได้” อุปติสสะจึงคะยั้นคะยอว่า “ขอท่านจงกล่าวธรรมตามความพอใจเถิด จะน้อยหรือมากก็ตาม การแทงตลอดธรรมนั้นเป็นภาระของข้าพเจ้าเอง” พระเถระจึง ได้กล่าวสอนว่า “เย ธมฺมา เหตุปปภวา เตสญฺจ โย นิโรโธ จ เตส เหตุ ตถาคโต เอววาที มหาสมโณ” “ธรรมเหล่าใดเกิดแต่เหตุ พระตถาคตเจ้ามีปกติตรัส เหตุแห่งธรรมนั้น และความดับแห่งธรรมนั้น พระมหาสมณะ มีปกติกล่าวสอนอย่างนี้ เมื่อจบคาถาอุปติสสปริพาชกสามารถพิจารณาเนื้อความ อันลึกซึ้งนั้นได้ เนื่องจากท่านได้สั่งสมบุญเก่ามาดี จึงแทงตลอด ในคําสอนนั้น ซึ่งคนธรรมดาไม่สามารถจะเข้าใจได้ง่ายๆ เพราะ เป็นการกล่าวถึงทุกข์ เหตุที่ทำให้เกิดทุกข์ เมื่อรู้ที่เกิดทุกข์แล้ว ก็ดับทุกข์เสีย เป็นธรรมเพียงบทสั้นๆ แต่อุปติสสะก็มีดวงตา เห็นธรรมได้บรรลุเป็นพระโสดาบันทันที จากนั้น ท่านได้อำลาพระเถระเพื่อไปหาสหาย และได้ กล่าวคาถาที่ตนฟังมาทั้งหมดให้โกลิตะผู้เป็นสหายฟัง พอจบคาถา โกลิตะมีดวงตาเห็นธรรมตั้งอยู่ในโสดาปัตติผลเช่นกัน ทั้งสองท่าน