ความไม่ประมาทในพุทธธรรม : หน้า 498/593

ธรรมะเพื่อประชาชน เทพบุตรมาร (๓) ៤៩៧ ความไม่ประมาทเป็นคุณธรรมที่สำคัญอย่างยิ่ง คำสอน ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าตลอด ๔๕ พรรษา มาประชุมรวมกัน อยู่ในความไม่ประมาททั้งสิ้น ดังจะเห็นได้จากปัจฉิมโอวาท ก่อนพุทธปรินิพพาน ที่พระองค์ตรัสเตือนภิกษุทั้งหลาย ให้ นึกถึงสังขารร่างกายที่ไม่เที่ยง มีการเกิดขึ้น ตั้งอยู่ และเสื่อม สลายไป เมื่อพิจารณาอย่างนี้แล้ว จะได้ไม่ยึดมั่นถือมั่นในสิ่ง ทั้งปวง แล้วดำรงชีวิตอยู่ด้วยความไม่ประมาท คือดำเนินจิตอยู่ ในหนทางสายกลาง เอาสติควบคุมใจให้หยุดอยู่ที่ศูนย์กลางกาย ฐานที่ ๗ ตลอดเวลา พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสไว้ใน จิตตวรรควรรณนา ว่า “ทูรงฺคม เอกจริ อสรีร์ คุหาสย์ เย จิตฺต์ สญฺญเมสฺสนฺติ โมกฺขนฺติ มารพนธนา ชนเหล่าใดจักสํารวมจิตนี้ ซึ่งไปได้ไกล เที่ยวไป โดดเดี่ยว ไม่มีรูปร่าง มีถ้ำเป็นที่อยู่อาศัย ชนเหล่านั้น จะพ้นจากบ่วงแห่งมารได้” ผู้ที่ไม่สามารถหลุดพ้นจากบ่วงมารได้ก็เพราะไม่สามารถ สำรวมระวังจิตให้อยู่ภายในตัว ส่วนใหญ่แล้วมักจะปล่อยใจไป ตามกระแสกิเลส แล้วไปยึดติดอยู่กับคน สัตว์ สิ่งของนอกตัว ซึ่งเป็นเบญจกามคุณทั้งหลาย คือ รูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส