การยกฐานะของผู้บวชในพระพุทธศาสนา : หน้า 22/371

คือการยกฐานะของผู้บวชเอง โดยเปลี่ยนจากสถานภาพเดิมไป สู่สถานภาพของบุคคลที่ควรแก่การบูชากราบไหว้ เรื่อยขึ้นไป จนถึงสามัญญผลเบื้องกลาง อันได้แก่การบรรลุสมาธิในระดับ ต่าง ๆ ตั้งแต่ปฐมฌาน ทุติยฌาน ตติยฌาน จตุตถฌาน ซึ่ง ล้วนทําให้จิตใจมั่นคงและสงบสุข และสามัญญผลเบื้องสูง คือ การบรรลุวิชชา ๘ อันได้แก่ วิปัสสนาญาณ มโนมยิทธิ อิทธิวิธี ทิพยโสต เจโตปริยญาณ ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ จุตูปปาตญาณ และอาสวักขยญาณ ตามลำดับ ก่อนที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าจะตรัสถึงสามัญญผล เบื้องกลางและเบื้องสูงนั้นได้ทรงแสดงถึงข้อปฏิบัติที่นักบวชต้อง ปฏิบัติให้บริบูรณ์บริสุทธิ์ เพื่อการบรรลุสามัญญผลแต่ละขั้น ข้อปฏิบัติสําคัญที่ทรงแสดงไว้ในพระสูตรนี้คือ “การถึงพร้อม ด้วยศีล การคุ้มครองทวารในอินทรีย์ทั้งหลาย การมีสติ สัมปชัญญะ การเป็นผู้สันโดษ และการเจริญภาวนา” เมื่อพระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสเทศนาจบลง พระเจ้าอชาต ศัตรูทรงปฏิญาณพระองค์เป็นอุบาสก ขอถึงพระรัตนตรัย เป็น ที่พึ่งตลอดพระชนม์ชีพ ทั้งกราบทูลขอขมาในการที่ปลง พระชนม์ชีพพระเจ้าพิมพิสารผู้เป็นพระราชบิดา ซึ่งพระสัมมา สัมพุทธเจ้าก็ตรัสรับการขอขมานั้น ๒๐