การเลือกคบค้าสมาคมกับคนดี : หน้า 306/371

ดังได้กล่าวแล้วว่า นอกจากมารดาบิดาแล้ว ยังมีบุคคล อีก ๕ ประเภท ที่คนเราจะต้องคบหาสมาคมด้วย ถ้าหากบุคคลทั้ง ๕ ประเภทที่เราคบหาสมาคมด้วยเป็นคนดี มีโยนิโสมนสิการ นอกจากเราจะประสบความสุข ห่างไกลจากความเดือดร้อน รําคาญใจ อันเนื่องมาจากคนพาลแล้ว เรายังได้โอกาสซึมซับ คุณธรรมจากกัลยาณมิตรเหล่านั้น และได้โอกาสสร้างนิสัยดี ๆ ให้เกิดแก่ตัวเราอีกด้วย เพราะฉะนั้นจึงกล่าวได้ว่า เหตุแห่ง การเป็นคนดีนั้นคือ โยนิโสมนสิการ และการมีกัลยาณมิตร จากการศึกษาสามัญญผลสูตรทําให้ได้ข้อคิดว่า พระเทว ทัตนั้นแม้จะมีบุญวาสนาได้ถือกำเนิดในราชตระกูล บริบูรณ์ ด้วยทรัพย์ศฤงคารและข้าทาสบริวาร แต่ก็เป็นผู้อาภัพอยู่เพราะ ขาดโยนิโสมนสิการ แสดงว่าขาดการอบรมคุณธรรมมาตั้งแต่ เยาว์วัย จึงมีมิจฉาทิฏฐิเห็นผิดเป็นชอบ คิดชั่ว ทำชั่วอยู่เนือง ๆ คอยจ้องจับผิด เพ่งโทษและอิจฉาริษยาผู้อื่นอยู่เสมอ แม้เมื่อ ออกบวชพร้อมกับราชกุมารแห่งศากยวงศ์อีก ๕ พระองค์ ซึ่ง ภายหลังต่อมา ราชกุมารเหล่านั้นได้บรรลุมรรคผลชั้นสูงกัน ถ้วนหน้า และได้บรรลุอรหัตตผล เข้านิพพานตามพระสัมมา สัมพุทธเจ้าไปในที่สุด แต่พระเทวทัตกลับได้บรรลุเพียงโลกีย ๓๐๘