คุณสมบัติของคนดีในธรรมะ : หน้า 143/580

ธรรมะเพื่อประชา คุณสมบัติ ของ คนดี ๑๔๒ อุปติสสปริพาชกได้สังเกตเห็นกิริยาอาการที่สงบเสงี่ยม สง่างาม น่าเลื่อมใสของพระเถระ จึงคิดว่า พระรูปนี้จะต้องมีคุณธรรม ภายในที่ลึกซึ้งอย่างแน่นอน จึงเฝ้าติดตาม เพื่อรอคอยจังหวะที่ จะเข้าไปสอบถามธรรมะกับท่าน เมื่อพระอัสสชิเริ่มจะฉันภัตตาหารที่ใต้ร่มไม้ อุปติสสะก็ ปูลาดอาสนะถวาย แล้วยังถวายนํ้าดื่มให้ด้วย มิได้มีความหยิ่ง ทะนงในความเป็นผู้ฉลาดทรงภูมิปัญญาของตนเลย เพราะท่าน อยากได้ความรู้ และรู้ว่าตนเองยังไม่หมดกิเลส จึงยอมนอบน้อม ต่อผู้ที่ตนคิดว่าเป็นบุคคลผู้มีธรรมะสูงส่ง เมื่อพระเถระฉันเสร็จ จึงเริ่มถามพระเถระว่า “อินทรีย์ของพระคุณเจ้าผ่องใสยิ่งนัก ท่านชอบใจธรรมของใคร ใครเป็นครูของท่าน” พระอัสสชิเถระเห็นว่า ปริพาชกส่วนใหญ่จะเป็น ปฏิปักษ์กับพระพุทธศาสนา แต่ปริพาชกผู้นี้ไม่ธรรมดา ต้อง เป็นผู้มีบุญถึงมีความเลื่อมใส แล้วพระอัสสชิก็บอกว่า “ท่าน เป็นผู้บวชใหม่ เพิ่งเข้ามาในธรรมะวินัยนี้ไม่นาน” จึงกล่าว ธรรมะโดยความถ่อมตน เพียงย่อๆ ว่า “ธรรมเหล่าใดเกิดแต่เหตุ พระตถาคตตรัสเหตุแห่งธรรมนั้น และความดับแห่งธรรมนั้น พระมหาสมณะมีปกติตรัสอย่างนี้” เพียงคำพูดไม่กี่ประโยค อุปติสสมาณพก็สามารถแทง