การบรรลุพระนิพพานและวิปัสสนาญาณ : หน้า 557/607

Bsumaประช โสฬสญาณ ៥៥៦ ในสังสารวัฏ ไม่ปรารถนาที่จะไปเกิดในภพภูมิใดๆ ทั้งสิ้น จะมา รู้สึกเบื่อหน่ายเอาอย่างจริงจังในตอนที่บรรลุถึงนิพพิทาญาณ มุญจิตุกัมยตาญาณ เป็นญาณที่ใคร่จะหลุดพ้นไปจาก รูปนาม ใคร่จะออกจากวัฏสงสารเป็นที่สุด โลกหรือภูมิต่างๆ แม้จะดีวิเศษสักเพียงไหนก็ไม่อยากอยู่ทั้งนั้น อยากถึงพระนิพพาน อย่างเดียว ในใจจึงมีแต่พระนิพพานเป็นอารมณ์ ปฏิสังขาญาณ สามารถพิจารณา าหนดไตรลักษณ์อีกครั้งหนึ่ง เพื่อพิจารณา เข้าสู่พระนิพพาน ทั้งนี้เพราะการจะไปถึงพระนิพพานได้นั้น จะต้องพิจารณาเห็นไตรลักษณ์อย่างละเอียดลออเสียก่อน สังขารุเปกขาญาณ เป็นวิปัสสนาญาณขั้นสำคัญที่จะ ทําให้เกิดมีปรีชากําหนดวางเฉยในรูปนาม ไม่มีความยินดียินร้าย ในสังขารและอารมณ์ทั้งหมด ผู้ได้บรรลุถึงญาณนี้ จิตจะถึง สภาวะที่เรียกว่ามีความสงบเป็นอย่างยิ่ง สมาธิญาณถึงขั้นสูงสุด เพราะว่าสังขารุเปกขาญาณเป็นยอดแห่งโลกิยญาณ เพราะฉะนั้น ถ้าหากวาสนาบารมีไม่เพียงพอ ไม่สามารถที่จะบรรลุมรรคผล นิพพานได้ ผู้ปฏิบัติก็จะติดขัดอยู่เพียงแค่นี้ สภาวญาณไม่ ก้าวหน้าขึ้น แต่ถ้าหากมีบุญบารมีเคยสร้างสมอบรมไว้ สามารถ ที่จะได้บรรลุมรรคผลในชาตินี้ และอินทรีย์ทั้ง ๕ ถึงภาวะ แก่กล้าเต็มที่ ก็จะก้าวขึ้นสู่วิปัสสนาญาณเบื้องสูงต่อไป