หลักฐานธรรมภายในคัมภีร์พุทธโธ21 : หน้า 25/374

หลักฐานธรรมภายในคัมภีร์พุทธโธ21 ฉบับรวมงานวิจัยโดยย่อ โพธิสัตวาปฏิฏฐิ คัมภีร์ที่ใช้ศึกษาพบเป็นฉบับฉบับน้อย 16 ฉบับ มีอายุในช่วงพุทธศตวรรษที่ 10-12 ได้จากบามียืนเขียนด้วยอักษรสั้นสลาก โดยพบว่ามีฉบับส่วนคัมภีร์อิงฉบับหนึ่งเขียนข้อความเกี่ยวกับธรรมภายในปะติดปะต่อความได้ว่า “พลังของธรรมภายในไม่มีการสูญเสียไปหรือเสื่อมไป” เนื่องจากในบางวิชาการเชื่อว่า บามียืนเป็นศูนย์กลางเผยแพร่พระพุทธศาสนานิยมมหาสง ิกะ-โลโกตรวาด ซึ่งมีคำสอนว่า กายพระพุทธเจ้าเป็นกายที่ไม่แตกทำลายอยู่แล้ว คำว่าธรรมภายในซึ่งปรากฏในคัมภีร์ที่พบชั้นส่วนนี้ ดร.ชินดากล่าวว่ามีความหมายอยู่ 2 นัยคือ เป็นคำนาม หมายถึงกายที่แท้จริงของพระพุทธองค์ ดั่งที่ปรากฏในข้อความว่า “พลังของธรรมภายในนั้นไม่ลดหย่อนหรือหมดไป” และใช้เป็นคำคุณศัพท์หมายถึง “ผู้มีธรรมเป็นกาย” ซึ่งกล่าวถึงพระพุทธองค์ หรือพระโพสต์ทวัตต์ ข้อมูลนี้เองแสดงความสอดคล้องของหลักการมาหลายกุ ิกะ-โลโกตรวาดและหลักการสำคัญของวิชาธรรมภายในว่าพระพุทธองค์มีธรรมเป็นกาย ศตปัญญาคติโกตระ ศตปัญญาคติโกตระเป็นคาถาสรรเสริญคุณพระสัมมาสัมพุทธเจ้านักวิชาการสิ้นฐฐานว่าประพันธ์ขึ้นราวพุทธศตวรรษที่ 7–8 เป็นที่รู้จักแพร่หลายในหมู่ชาวพุทธอินเดีย ตัวคัมภีร์โบราณบันทึกเป็นภาษาสันสกฤตด้วยอักษรปะตะตัวอิ่ง ซึ่งบ่งชี้ว่าคัมภีร์ที่ค้นพบนี้ น่าจะคัดลอกในกุฎีราวกลางพุทธศตวรรษที่ 9 ถึงกลางพุทธศตวรรษที่ 11 ข้อความเกี่ยวกับธรรมภายใน