พระอุปลัปลิฏกอภเปฺ ภาค ๑๒ : หน้า 96/254

ประโคม - พระอุปลัปลิฏกอภเปฺ ภาค ๑๒ - หน้าที่ 94 บทพระคาถาว่า ทิพทานบญองค์ฺ จุตุมาน ความว่า บรรดาสัตว์ ๒ เท้า อันต่างโดยเทวาและมนุษย์เป็นต้นแห่งทั้งหมด พระตกคต ผู้มีอัญญู ประกอบเท่านั้น ประเสริฐ. ฃ กัฟที มีฉบับประมวลเป็น อรรถ ย่อมประมวลเอาอรูปธรรมทั้งหลายด้วย; เพราะฉะนั้น แม้ บรรดาอรูปธรรมทั้งหลาย พระตกคตก็เป็นผู้ใบ้เสรี จือสูงสุด บทพระคาถาว่า ทสูฌสูด ส วิทุกิยา ความว่า ทางใดที่เรา (ตกฺกต) กล่าวไว "ประเสริฐ" ทางนั้นนั่น เพื่อความหมดดแห่ง ทัศนะคือผลมากและผล; ทางอื่นอ้อมไม่มี บทว่า เอต ฯ ก็ ความว่า เพราะเหตุนี้ ท่านทั้งหลายจึงดำเนิน ทางนั้น นั่นแหละ ก็บทว่า มารสนุปโหนน นั้น พระผู้พะภาคย่อมตรัสว่า "เป็นที่ลงแห่งมรรค คือเป็นที่ลงแห่งมรรค." บทว่า ทสูฌสูด ความว่า ท่านทั้งหลายจกัดทำที่สุด คือบเทแดน แห่งความทุกข์ในภูฎวะแห่งนี้. สันฺติฉฺญฺญบุ คธฺรบ บทว่า ลุกฺสุทฺถุน เป้นต้น ความว่า เราเว้นจากจิก็ทั้งหลาย มิก็รอได้ฟัง (จากผู้อื่น) เป้นต้น ทราบทรงนั้น อันเป็นที่สุดออกคือ ย้าย ได้แก่ออกซึ่งลูกฺสุทฺถุนทั้งหลาย มีลูกฺศรีอรฺยะเป้นต้น โดย ประจํัฎิแก่แผดนแล้วก็เีดียว จึงบอกทางนี้ บัดนี้ท่านทั้งหลายจึงทำ ได้แต่ควรทำความเพียรคือสัมมาปฏิบัติ อันถึงจะนับวาอัตปะ